Έγκριση του Συμβουλίου για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και θέματα απόσπασης εργαζομένων

Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών στις 23 Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί της ΕΕ για την απασχόληση και τις κοινωνικές υποθέσεις εξέφρασαν την ευρεία υποστήριξή τους στην πρόταση της Επιτροπής για τον Ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, μόλις δύο έτη αφότου ο Πρόεδρος Γιούνκερ ανέφερε για πρώτη φορά την ιδέα αυτή (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά) [το κείμενο της σχετικής ομιλίας (ελληνικά)] και σε λιγότερο από έξι μήνες μετά την υποβολή της. Ο πυλώνας θα διακηρυχθεί από το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή κατά τη διάσκεψη κορυφής για κοινωνικά θέματα για τη δίκαιη απασχόληση και την ανάπτυξη (αγγλικά με περίληψη σε όλες τις άλλες γλώσσες), που θα πραγματοποιηθεί στις 17 Νοεμβρίου στο Γκέτεμποργκ. Το Συμβούλιο συμφώνησε επίσης σε μια γενική προσέγγιση όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση των κανόνων σχετικά με την απόσπαση των εργαζομένων.

Η Επίτροπος, κ. Μαριάν Τίσεν, αρμόδια για θέματα απασχόλησης, κοινωνικών υποθέσεων, δεξιοτήτων και εργασιακής κινητικότητας, χαιρέτισε τη σημερινή συμφωνία και δήλωσε: «Η παρούσα σύνοδος του Συμβουλίου αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για την κοινωνική Ευρώπη. Η ομόφωνη έγκριση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων δείχνει ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν δεσμευθεί να επιδιώκουν καλύτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης σε ολόκληρη την Ένωση, λαμβανομένων υπόψη προκλήσεων, όπως η γήρανση της κοινωνίας, η παγκοσμιοποίηση και η ψηφιοποίηση. Όσον αφορά τη συμφωνία για την απόσπαση εργαζομένων, η θέση μας από την αρχή ήταν ότι οι εργαζόμενοι θα πρέπει να λαμβάνουν την ίδια αμοιβή για την ίδια εργασία στον ίδιο τόπο. Χαίρομαι που τα κράτη μέλη υποστηρίζουν ευρέως τη θέση αυτή. Αυτό είναι δίκαιο για τους αποσπασμένους εργαζομένους, οι οποίοι αξίζουν να έχουν ισότιμες συνθήκες εργασίας. Είναι επίσης δίκαιο για τους τοπικούς εργαζομένους και εργοδότες που δεν επιθυμούν να πλήττεται η θέση τους από την παροχή των ίδιων υπηρεσιών με χαμηλότερες αποδοχές. Δείχνει δε ότι στην Ευρώπη μπορούμε να καθήσουμε γύρω από ένα τραπέζι, να κάνουμε διάλογο και να καταλήξουμε σε μια δίκαιη και ισορροπημένη συμφωνία».

Η πολιτική συμφωνία για την απόσπαση εργαζομένων επιβεβαιώνει την αρχή της Επιτροπής σχετικά με την ίση αμοιβή για ίση εργασία στον ίδιο τόπο, κάτι που ο Πρόεδρος Γιούνκερ είχε ζητήσει στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης του Σεπτεμβρίου 2015 και στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του, ορίζοντας ότι οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι θα ωφελούνται γενικά από τους ίδιους κανόνες που διέπουν την αμοιβή και τις εργασιακές συνθήκες των τοπικών εργαζομένων.

Η συμφωνία της περασμένης εβδομάδας στην επιτροπή απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η σημερινή συμφωνία στο πλαίσιο του Συμβουλίου επιβεβαιώνουν την ισχυρή πολιτική δέσμευση από όλους τους παράγοντες να καταστήσουν την εσωτερική μας αγορά εργασίας δικαιότερη και τους κανόνες της καλύτερα εκτελεστούς. Η Επιτροπή ευχαριστεί την εσθονική Προεδρία για το εξαιρετικό έργο της επί του φακέλου αυτού. Καλεί επίσης το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να αξιοποιήσουν τούτη τη δυναμική και να συνεχίσουν γρήγορα τις συζητήσεις με την Επιτροπή, να οριστικοποιήσουν τη συμφωνία και να εγκρίνουν επισήμως την πρόταση.

Ιστορικό

Μόλις δύο χρόνια πριν, στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης το 2015, ο Πρόεδρος Γιούνκερ παρουσίασε για πρώτη φορά την ιδέα ενός ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων: «Θα ήθελα να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος να λαμβάνει υπόψη τη μεταβαλλόμενη πραγματικότητα στις κοινωνίες της Ευρώπης και στον κόσμο της εργασίας.» Ένα πρώτο σχέδιο του πυλώνα υποβλήθηκε στις 8 Μαρτίου 2016, ακολουθούμενο από ευρεία διαβούλευση με τα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τους κοινωνικούς εταίρους, την κοινωνία των πολιτών και τους πολίτες. Στις 26 Απριλίου 2017 η Επιτροπή υπέβαλε ένα τελικό κείμενο, το οποίο περιέχει 20 αρχές και δικαιώματα που διασφαλίζουν τη δίκαιη και εύρυθμη λειτουργία των αγορών εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, που λειτουργεί ως πυξίδα για την ανανεωμένη διαδικασία σύγκλισης προς καλύτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Για την Επιτροπή, η δημιουργία μιας βαθύτερης και δικαιότερης εσωτερικής αγοράς αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της οικοδόμησης μιας πιο κοινωνικής Ευρώπης. Η μεταρρύθμιση των υφιστάμενων κανόνων σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων ήταν μία από τις βασικές πρωτοβουλίες για την επίτευξη αυτού του στόχου, όπως περιγράφεται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές 2014 του Προέδρου Γιούνκερ: «Θα εξασφαλίσω ότι η οδηγία σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων εφαρμόζεται αυστηρά και θα δρομολογήσω στοχοθετημένη επανεξέταση της οδηγίας αυτής, ώστε να εξασφαλιστεί ότι το κοινωνικό ντάμπινγκ δεν έχει καμία θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Ένωσή μας, η ίδια εργασία στον ίδιο τόπο πρέπει να αμείβεται με τον ίδιο τρόπο.» Ο Πρόεδρος επανέλαβε τη δέσμευση αυτή και στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης στις 13 Σεπτεμβρίου 2017: «Σε μια Ένωση ίσων, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν εργαζόμενοι δεύτερης κατηγορίας. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να λαμβάνουν τις ίδιες αποδοχές για την εκτέλεση της ίδιας εργασίας στον ίδιο τόπο. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή πρότεινε νέους κανόνες για την απόσπαση εργαζομένων.»

Στις 8 Μαρτίου 2016 η Επιτροπή υπέβαλε επίσημη πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας του 1996 για τους αποσπασμένους εργαζομένους. Η πρόταση στηρίζεται στη βασική αρχή της «ίσης αμοιβής για ισότιμη εργασία στον ίδιο τόπο» και ορίζει ότι οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι θα ωφελούνται γενικά από τους ίδιους κανόνες που διέπουν την αμοιβή και τις εργασιακές συνθήκες των τοπικών εργαζομένων. Θα συμπληρώσει την οδηγία εφαρμογής του 2014 για τους αποσπασμένους εργαζομένους, που προβλέπει νέα μέσα καταπολέμησης της απάτης και των καταχρήσεων και βελτίωσης της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την απόσπαση.

Το 2018 η Επιτροπή θα συγκροτήσει μια Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας σύμφωνα με την ομιλία του Προέδρου Γιούνκερ για την κατάσταση της Ένωσης το 2017 και την επιστολή προθέσεων. Στόχος είναι η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των αρχών της αγοράς εργασίας σε όλα τα επίπεδα και η καλύτερη διαχείριση των διασυνοριακών καταστάσεων. Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης και άλλες πρωτοβουλίες για τη στήριξη της δίκαιης κινητικότητας, συμπεριλαμβανομένου ενός αριθμού ευρωπαϊκής κοινωνικής ασφάλισης, ώστε να καταστούν περισσότερο ορατά και (ψηφιακά) προσβάσιμα τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης.