Έκκληση για υλοποίηση του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης για τη Μετανάστευση και για δράσεις στη Διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου

Ενόψει της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος/Αντιπρόεδρος υποβάλλουν την τρίτη έκθεση προόδου σχετικά με το Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης για τη Μετανάστευση, και παρουσιάζουν τα πρώτα βήματα που έγιναν για την υλοποίηση δράσεων κατά μήκος της Διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου, σύμφωνα με τη Δήλωση της Μάλτας<http://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2017/01/03-malta-declaration/> της 3ης Φεβρουαρίου και της Κοινής Ανακοίνωσης<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-17-134_el.htm> της 25ης Ιανουαρίου.

Αν και επιτεύχθηκε απτή πρόοδος όσον αφορά τις πέντε αφρικανικές χώρες προτεραιότητας, την Αιθιοπία, τον Νίγηρα, τη Νιγηρία, το Μάλι και τη Σενεγάλη, οι προσπάθειες πρέπει να ενταθούν για την επίτευξη αποτελεσμάτων. Κατά μήκος της Διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου έγιναν ενέργειες για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης, τη συνέχιση της διάσωσης ζωών, την εντατικοποίηση των προσπαθειών κατά των διακινητών και των λαθρεμπόρων, την προστασία των μεταναστών που έχουν ανάγκη και την αύξηση των επανεγκαταστάσεων και των εθελούσιων επιστροφών, σε πλήρη συμφωνία με τις ανθρωπιστικές αρχές της ΕΕ και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας/ Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Φεντερίκα Μογκερίνι, δήλωσε: «Η εταιρική σχέση είναι το βασικό στοιχείο όλων των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μαζί με τους εταίρους μας αντιμετωπίζουμε τις κυριότερες προκλήσεις της εποχής μας. Με το Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης και τα μέτρα που προβλέπει η Δήλωση της Μάλτας, δημιουργήσαμε μια πραγματικά ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική, με βάση τη συνεργασία και τις απαραίτητες επενδύσεις και πόρους που θα μας δώσουν τη δυνατότητα να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε για να σώζουμε ζωές, να εξαρθρώνουμε εγκληματικά δίκτυα, να προσφέρουμε στους ανθρώπους καλύτερες ευκαιρίες, να διαχειριζόμαστε μαζί τις μεταναστευτικές ροές, με τρόπο βιώσιμο και ανθρωπιστικό που δείχνει σεβασμό.»

Επιτάχυνση της επιχειρησιακής εκτέλεσης του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης Από την έναρξη της εφαρμογής του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης τον Ιούνιο του 2016, έχουν επιτευχθεί σημαντικά αποτελέσματα. Έχει αρχίσει να παίρνει μορφή η δράση για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και της λαθρεμπορίας, καθώς και για την παροχή βοήθειας στους μετανάστες. Για παράδειγμα, στον Νίγηρα, ο αριθμός των μεταναστών που λαμβάνουν στήριξη σε κέντρα που διαχειρίζεται ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM) διπλασιάστηκε το 2016, φθάνοντας τους 15.000 και πλέον. Σχεδόν 5.000 άνθρωποι έλαβαν βοήθεια για εθελούσια επιστροφή στις κοινότητες προέλευσής τους και εννέα σχέδια του Καταπιστευματικού Ταμείου της ΕΕ για την Αφρική στηρίζουν τη γενική ανάπτυξη του Νίγηρα. Οι διαπραγματεύσεις με τη Νιγηρία για μια συμφωνία επανεισδοχής συνεχίζονται, με στόχο τη σύναψη της συμφωνίας έως τον Ιούνιο του 2017. Πρόσθετα σχέδια εγκρίθηκαν για τη Σενεγάλη και το Μάλι με στόχο τη στήριξη της επανένταξης και τη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης. Περαιτέρω προγράμματα για τη στήριξη των μεταναστών και των κοινοτήτων υποδοχής τους σχεδιάζονται για την Αιθιοπία και Ευρωπαίοι Αξιωματούχοι-Σύνδεσμοι Μετανάστευσης έχουν αποσταλεί και στις πέντε χώρες προτεραιότητας.

Συνολικά 42 νέα προγράμματα ύψους 587 εκατομμυρίων ευρώ συμφωνήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2016 στο πλαίσιο του Καταπιστευματικού Ταμείου της ΕΕ για την Αφρική. Εγκρίθηκαν 106 σχέδια, ύψους άνω του 1,5 δισ. ευρώ. Το Καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ λειτουργεί σε 26 χώρες, με συνολικά κονδύλια 2,5 δισ. ευρώ, περιλαμβανομένων των 152 εκατ. ευρώ για τα οποία έχουν δεσμευθεί μέχρι στιγμής τα κράτη μέλη της ΕΕ και άλλοι χορηγοί.

Δράσεις κατά μήκος της Διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου Οι δράσεις που αναλαμβάνονται όσον αφορά το Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης επικεντρώνονται όλο και περισσότερο στη Διαδρομή της Κεντρικής Μεσογείου. Οι προτεινόμενες δράσεις προωθούνται μέσω ενός Σχεδίου Εφαρμογής από τη μαλτέζικη Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ύπατη Εκπρόσωπο και τα κράτη μέλη.

Δίνεται προτεραιότητα στη διαχείριση των ροών μετανάστευσης κατά μήκος της Διαδρομής της Κεντρικής Μεσογείου, με τη διάθεση 200 εκατομμυρίων το 2017 για έργα που σχετίζονται με τη μετανάστευση, ιδίως στη Λιβύη. Στόχος είναι η μείωση του αριθμού των περασμάτων και η συνέχιση της διάσωσης ζωών στη θάλασσα, η εντατικοποίηση των προσπαθειών κατά των λαθρεμπόρων και των διακινητών, η προστασία των μεταναστών, η αύξηση των επανεγκαταστάσεων και η προώθηση των εθελούσιων επιστροφών, καθώς και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών μέσω των νότιων συνόρων της Λιβύης. Εντάθηκε ο συντονισμός με διεθνείς εταίρους, όπως η UNHCR και ο IOM. Για παράδειγμα, στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ανατέθηκε στον IOM η υλοποίηση του επαναπατρισμού για ανθρωπιστικούς λόγους και της επανένταξης 5.000 μεταναστών, ως αρχικού στόχου, στη Λιβύη. Μέχρι στιγμής το 2017, παρασχέθηκε βοήθεια επιστροφής σε 560 αποκλεισμένους μετανάστες.

Η συνέχιση και η ενίσχυση της συνεργασίας με την Αίγυπτο, την Τυνησία και την Αλγερία, μεταξύ άλλων μέσω περιφερειακών πρωτοβουλιών όπως το δίκτυο «Seahorse Mediterranean», έχουν καθοριστική σημασία. Σημαντικές είναι επίσης οι επιχειρήσεις και οι αποστολές στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας, ιδιαίτερα η επιχείρηση Sophia της EUNAVFOR MED και η επιχείρηση EUBAM Libya. Η επιχείρηση Sophia ολοκλήρωσε έναν πρώτο κύκλο κατάρτισης για 93 μέλη της ακτοφυλακής και του πολεμικού ναυτικού της Λιβύης και έχει ξεκινήσει δεύτερο κύκλο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπληρώνει τις παραπάνω ενέργειες επεκτείνοντας τις ειδικευμένες δράσεις κατάρτισης για τα μέλη της ακτοφυλακής και του πολεμικού ναυτικού της Λιβύης μέσω της επιχείρησης Seahorse. Μέχρι τον Ιούλιο 2017 έχουν προγραμματιστεί 15 νέες επιμορφώσεις.

Επόμενα βήματα

Η ΕΕ θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τρίτες χώρες μέσω του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης, χρησιμοποιώντας όλες τις διαθέσιμες πολιτικές και εργαλεία, όπως η πολιτική επιστροφής, η νόμιμη μετανάστευση και επιχειρησιακά εργαλεία, που περιλαμβάνουν την αυξημένη χρήση των εκτελεστικών οργανισμών της ΕΕ, των Ευρωπαίων Αξιωματούχων-Συνδέσμων Μετανάστευσης και χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι συνέργειες μεταξύ του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης και των νέων πρωτοβουλιών στο πλαίσιο της Δήλωσης της Μάλτας θα αναπτυχθούν περαιτέρω τους επόμενους μήνες, ιδίως στη ζώνη του Σαχέλ και το νότιο τμήμα των συνόρων της Λιβύης, καθώς και για τη διευκόλυνση της ταχείας Υποστηριζόμενης Οικειοθελούς Επιστροφής των μεταναστών που έχουν εγκλωβιστεί στη Λιβύη. Η σχετική πρόοδος θα εξεταστεί στην έκθεση του Ιουνίου για το Πλαίσιο Εταιρικής Σχέσης, έναν χρόνο μετά την εφαρμογή του.

Ιστορικό

Από την έναρξη του Πλαισίου Εταιρικής Σχέσης τον Ιούνιο του 2016, τα όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη – σε στενή συνεργασία με τις χώρες εταίρους – εργάζονται ακατάπαυστα για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της μετανάστευσης σε όλες τις μορφές της. Συνεχίζονται συμπληρωματικές προσπάθειες παράλληλα με περιφερειακές πρωτοβουλίες, όπως οι διαδικασίες του Χαρτούμ και του Ραμπάτ, καθώς και η προώθηση της Δήλωσης της Βαλέτας και του Κοινού Σχεδίου Δράσης της Βαλέτας. Η σύνοδος ανώτερων αξιωματούχων στη Βαλέτα στις 8 Φεβρουαρίου έδωσε την ευκαιρία να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Μέσω του Ευρωπαϊκού Θεματολογίου για τη Μετανάστευση, η ΕΕ εγκαινίασε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης και την αντιμετώπιση των βασικών αιτίων της, συνδέοντας την εσωτερική διάσταση με τις σχετικές δράσεις που αναλαμβάνονται για τρίτες χώρες. Σε αυτό το πλαίσιο, η έκθεση συνδέεται επίσης στενά με το ανανεωμένο σχέδιο δράσης για μια αποτελεσματική πολιτική επιστροφής και τη σύσταση για την εφαρμογή της οδηγίας επιστροφής, που επίσης εγκρίθηκαν σήμερα.