Αμοιβαιότητα των θεωρήσεων (visa reciprocity): Απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Ευρωκοινοβούλιο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καλεί την Επιτροπή να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την αναστολή της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους του Καναδά και των ΗΠΑ.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, εν όψει της σημαντικής προόδου που σημειώθηκε κατά το περασμένο έτος και της θετικής δυναμικής των συνεχιζόμενων εργασιών, η προσωρινή αναστολή από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους του Καναδά και των ΗΠΑ θα ήταν αντιπαραγωγική κατά το παρόν στάδιο και δεν θα εξυπηρετούσε τον στόχο της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για όλους τους πολίτες της ΕΕ. Εν τω μεταξύ η διπλωματική προσέγγιση της Επιτροπής έχει ήδη αρχίσει να αποφέρει απτά αποτελέσματα: ο Καναδάς ήρε την υποχρέωση θεώρησης για ορισμένες κατηγορίες βουλγάρων και ρουμάνων πολιτών την 1η Μαΐου 2017 και από την 1η Δεκεμβρίου 2017 αναμένεται να επιτευχθεί πλήρης αμοιβαιότητα, ενώ επαναλήφθηκαν οι επαφές με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ για να προωθηθεί η πλήρης αμοιβαιότητα στον τομέα των θεωρήσεων για τα πέντε ενδιαφερόμενα κράτη μέλη της ΕΕ.

Ο Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος δήλωσε τα εξής: «Στόχος μας είναι και παραμένει η επίτευξη πλήρους αμοιβαιότητας στον τομέα των θεωρήσεων τόσο με τον Καναδά όσο και με τις ΗΠΑ. Η συνεχιζόμενη εμπλοκή μας και η υπομονή που επιδείξαμε κατά τις διπλωματικές μας επαφές το προηγούμενο έτος έχουν ήδη αποφέρει απτά αποτελέσματα όσον αφορά τον Καναδά, ενώ δεσμευόμαστε να προχωρήσουμε κατά τον ίδιο τρόπο όσον αφορά τις ΗΠΑ. Ο διάλογος με τους στρατηγικούς μας εταίρους είναι η σωστή προσέγγιση και οδεύουμε στη σωστή κατεύθυνση.»

Η έκθεση προσδιορίζει τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε συνέχεια του μη νομοθετικού ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 2ας Μαρτίου που καλεί την Επιτροπή να εκδώσει κατ’ εξουσιοδότηση πράξη για την αναστολή της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους του Καναδά και των ΗΠΑ.

Η Επιτροπή υπέβαλε εκθέσεις σχετικά με την αμοιβαιότητα των θεωρήσεων τον Απρίλιο <https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/e-library/documents/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/visa_policy_report_on_situation_of_non-reciprocity_en.pdf>, τον Ιούλιο<https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/e-library/documents/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/situation_of_non-reciprocity_with_certain_third_countries_in_the_area_of_visa_policy_en.pdf> και τον Δεκέμβριο<https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-is-new/news/news/docs/state_of_play_possible_ways_forward_regards_situation_non-reciprocity_with_certain_third_countries_area_visa_policy_en.pdf>, επικροτώντας το σαφές χρονοδιάγραμμα που προτάθηκε από τον Καναδά για την επίτευξη πλήρους αμοιβαιότητας στον τομέα των θεωρήσεων για όλους τους πολίτες της ΕΕ και αναλαμβάνοντας δέσμευση για την αναζωογόνηση των προσπαθειών με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ με στόχο την επίτευξη συμφωνίας ως προς τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί για τα πέντε ενδιαφερόμενα κράτη μέλη της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2017.

 

Καναδάς

Στις 30 Οκτωβρίου 2016, ο Καναδάς παρουσίασε σαφές χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη αμοιβαιότητας στον τομέα των θεωρήσεων για όλους τους πολίτες της ΕΕ και υλοποίησε μέχρι σήμερα τη δέσμευσή του αίροντας την υποχρέωση θεώρησης για ορισμένες κατηγορίες βουλγάρων και ρουμάνων πολιτών από την 1η Μαΐου 2017. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τη συνεχιζόμενη δέσμευση του Καναδά και θα παραμείνει σε στενή επαφή με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τον Καναδά, τόσο σε τεχνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίσει την επίτευξη πλήρους αμοιβαιότητας στον τομέα των θεωρήσεων έως την 1η Δεκεμβρίου 2017.

 

Ηνωμένες Πολιτείες

Κατά τους τελευταίους μήνες, εντάθηκαν οι επαφές με τους αμερικανούς συνομιλητές σε πολιτικό και τεχνικό επίπεδο με αποτέλεσμα τη δρομολόγηση μιας διαδικασίας προσανατολισμένης στα αποτελέσματα με σκοπό την ένταξη των πέντε κρατών μελών της ΕΕ (της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Πολωνίας και της Ρουμανίας) στο πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης. Οι ΗΠΑ επιβεβαίωσαν εκ νέου τη δέσμευσή τους να δεχθούν τα πέντε κράτη μέλη της ΕΕ στο πρόγραμμα εφόσον πληρούν όλες τις απαιτήσεις που προβλέπονται από την αμερικανική νομοθεσία. Προς τον σκοπό αυτό, υπογραμμίστηκε η ανάγκη επιτάχυνσης των αναγκαίων εργασιών όσον αφορά τις εκκρεμείς απαιτήσεις. Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα πέντε ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ σχετικά με τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί, η οποία θα πρέπει να εγκριθεί σε κοινή δήλωση από την υπουργική σύνοδο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων ΕΕ-ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2017.

 

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και θα υποβάλει έκθεση σχετικά με τις περαιτέρω εξελίξεις πριν από το τέλος του Δεκεμβρίου 2017.

 

Ιστορικό

Στις 2 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέδωσε μη δεσμευτικό ψήφισμα με το οποίο κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους υπηκόους τρίτων χωρών που δεν χορηγούν αμοιβαία απαλλαγή για τους πολίτες όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 265 της ΣΛΕΕ, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να λάβει θέση επί του θέματος εντός προθεσμίας δύο μηνών.

Θεμελιώδης αρχή της πολιτικής θεωρήσεων της ΕΕ είναι η εξασφάλιση ότι οι τρίτες χώρες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης χορηγούν ανάλογη απαλλαγή για τους πολίτες όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Για την ενίσχυση αυτής της προσπάθειας, συστήθηκε μηχανισμός αμοιβαιότητας θεωρήσεων.

Στο πλαίσιο του εν λόγω μηχανισμού, ο οποίος μεταξύ άλλων απαιτεί από την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη της τις συνέπειες της αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τις εξωτερικές σχέσεις της ΕΕ και των κρατών μελών της, η Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει τρεις εκθέσεις για την αξιολόγηση της κατάστασης: στις 10 Οκτωβρίου 2014<http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-is-new/news/news/docs/20141010_report_assessing_the_situationof_non-reciprocity_with_certain_third_countries_en.pdf>, στις 22 Απριλίου 2015<http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/visa_policy_report_on_situation_of_non-reciprocity_en.pdf> και στις 5 Νοεμβρίου 2015<http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/c_2015_7455_en.pdf>, καθώς και τρεις ανακοινώσεις τον Απρίλιο<http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/communication_visa_non_reciprocity_en.pdf>, τον Ιούλιο<http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/e-library/documents/policies/borders-and-visas/visa-policy/docs/situation_of_non-reciprocity_with_certain_third_countries_in_the_area_of_visa_policy_en.pdf> και τον Δεκέμβριο<https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-is-new/news/news/docs/state_of_play_possible_ways_forward_regards_situation_non-reciprocity_with_certain_third_countries_area_visa_policy_en.pdf> του 2016. Στην ανακοίνωση της 12ης Απριλίου 2016, η Επιτροπή αξιολόγησε τις συνέπειες και τις επιπτώσεις της αναστολής της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες του Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αναστολή αυτή, πέρα από τον αρνητικό αντίκτυπο στους πολίτες της ΕΕ και τις δυσκολίες εφαρμογής της, θα είχε επίσης σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής, ιδίως στις εξωτερικές σχέσεις, το εμπόριο και τον τουρισμό, καθώς και στην οικονομία της ΕΕ.

Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν στη διαμόρφωση της κοινής πολιτικής θεωρήσεων και δεν έχουν αναλάβει καμία δέσμευση ως προς την αναστολή της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης.