Εαρινές οικονομικές προβλέψεις 2017: σταθερή ανάπτυξη στον ορίζοντα

Η ευρωπαϊκή οικονομία διανύει το πέμπτο έτος της ανάκαμψής της, κάτι που αρχίζει να γίνεται αισθητό σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η ανάκαμψη αναμένεται να συνεχιστεί με σταθερό ρυθμό το τρέχον και το επόμενο έτος.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η έκθεση σημειώνει ότι: «Μετά από υποχώρηση κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2016, η ανάκαμψη αναμένεται να επανέλθει φέτος, μολονότι διαφαίνεται ότι θα παραμείνει μάλλον συγκρατημένη λόγω των καθυστερήσεων στο κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης του προγράμματος του ΕΜΣ. Η βελτίωση του καταναλωτικού και του επενδυτικού κλίματος αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό κινητήριο μοχλό ανάπτυξης βραχυπρόθεσμα. Τα δημόσια οικονομικά παρουσίασαν πολύ πιο θετική πορεία από τον στόχο του 2016 ενώ εξακολουθεί να υπάρχει θετική προοπτική».

Δείτε όλη τη σχετική ανάλυση για την Ελλάδα εδώ (στα αγγλικά).

Στις εαρινές προβλέψεις που δημοσιεύτηκαν σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει ότι το ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ θα αυξηθεί κατά 1,7% το 2017 και 1,8% το 2018 (1,6% και 1,8% στις χειμερινές προβλέψεις). Η αύξηση του ΑΕΠ στην ΕΕ συνολικά αναμένεται να παραμείνει σταθερή σε ποσοστό 1,9% και για τα δύο έτη (1,8% για τα δύο έτη στις χειμερινές προβλέψεις).

Ο κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής αρμόδιος για το Ευρώ και τον Κοινωνικό Διάλογο, καθώς και για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα, τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και την Ένωση Κεφαλαιαγορών, δήλωσε τα εξής: «Οι σημερινές οικονομικές προβλέψεις δείχνουν ότι η ΕΕ ανακτά τον δυναμισμό της και η ανεργία συνεχίζει την πτωτική της πορεία. Ωστόσο, η εικόνα διαφέρει πολύ από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και οι καλύτερες επιδόσεις παρατηρούνται στις οικονομίες που έθεσαν σε εφαρμογή πιο φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Για να αποκαταστήσουμε την ισορροπία, χρειαζόμαστε αποφασιστικές μεταρρυθμίσεις σε όλη την Ευρώπη, από το άνοιγμα των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών μέχρι τον εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας και των συστημάτων υγείας. Σε μια εποχή δημογραφικών και τεχνολογικών αλλαγών, οι οικονομίες μας πρέπει και αυτές να εξελίσσονται, προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες και καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τους λαούς μας.»

Ο κ. Πιερ Μοσκοβισί, Επίτροπος Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων, Φορολογίας και Τελωνείων, δήλωσε σχετικά: «Η Ευρώπη διανύει το πέμπτο συνεχόμενο έτος ανάπτυξης, χάρη στη στήριξη που παρέχουν οι διευκολυντικές νομισματικές πολιτικές, η εδραίωση της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών και η βελτίωση του παγκόσμιου εμπορίου. Είναι επίσης ενθαρρυντικό ότι αρχίζει να υποχωρεί η μεγάλη αβεβαιότητα που είχε χαρακτηρίσει τους δώδεκα τελευταίους μήνες. Όμως η ανάκαμψη της ζώνης του ευρώ όσον αφορά τις θέσεις εργασίας και τις επενδύσεις παραμένει άνιση. Η αντιμετώπιση των αιτίων αυτών των αποκλίσεων αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπίσουμε τους μήνες και τα έτη που ακολουθούν.»

Αναμένεται επιτάχυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης

Η παγκόσμια οικονομία επιταχύνθηκε στα τέλη του περασμένου και στις αρχές του τρέχοντος έτους χάρη στην ταυτόχρονη ανάπτυξη που σημειώθηκε σε πολλές προηγμένες και αναδυόμενες οικονομίες. Η παγκόσμια ανάπτυξη (εκτός της ΕΕ) αναμένεται να ανέλθει σε 3,7% το τρέχον έτος και 3,9% το 2018 έναντι 3,2% το 2016 (αμετάβλητο ποσοστό σε σχέση με τις χειμερινές προβλέψεις), καθώς η οικονομία της Κίνας διατηρεί την ανθεκτικότητά της βραχυπρόθεσμα και η ανάκαμψη των τιμών των βασικών προϊόντων συμβάλλει στην ενίσχυση άλλων αναδυόμενων οικονομιών. Οι προοπτικές της οικονομίας των ΗΠΑ είναι σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητες σε σύγκριση με τον χειμώνα. Συνολικά, οι καθαρές εξαγωγές αναμένεται να είναι ουδέτερες για την αύξηση του ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ το 2017 και το 2018.

Προσωρινή άνοδος του ονομαστικού πληθωρισμού

Ο πληθωρισμός αυξήθηκε σημαντικά κατά τους τελευταίους μήνες, κυρίως λόγω των αυξήσεων της τιμής του πετρελαίου. Ωστόσο, ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις ασταθείς τιμές της ενέργειας και των μη μεταποιημένων τροφίμων, παρέμεινε σχετικά σταθερός και σημαντικά χαμηλότερος από τη μέση μακροπρόθεσμη τιμή του. Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ αναμένεται να αυξηθεί από 0,2% το 2016 σε 1,6% το 2017, πριν επανέλθει σε 1,3% το 2018 με την εξασθένιση των αποτελεσμάτων της ανόδου των τιμών πετρελαίου.

Η ιδιωτική κατανάλωση επιβραδύνεται λόγω του πληθωρισμού ενώ οι επενδύσεις παραμένουν σταθερές

Η ιδιωτική κατανάλωση, ο κύριος μοχλός ανάπτυξης κατά τα τελευταία έτη, αυξήθηκε με τον ταχύτερο ρυθμό της τελευταίας δεκαετίας το 2016, αλλά αναμένεται να μετριαστεί το τρέχον έτος καθώς ο πληθωρισμός διαβρώνει εν μέρει την αύξηση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών. Καθώς ο πληθωρισμός προβλέπεται ότι θα υποχωρήσει το επόμενο έτος, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί και πάλι ελαφρώς. Οι επενδύσεις αναμένεται να σημειώσουν σχετικά σταθερή αύξηση, αλλά εξακολουθούν να αναχαιτίζονται από τις μέτριες προοπτικές ανάπτυξης και την ανάγκη συνέχισης της απομόχλευσης σε ορισμένους τομείς. Ορισμένοι παράγοντες συνηγορούν υπέρ της σταδιακής ανάκαμψης, όπως η άνοδος του συντελεστή χρησιμοποίησης της παραγωγικής ικανότητας, η εταιρική κερδοφορία και οι ελκυστικοί όροι χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω του Επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη.

Η ανεργία εξακολουθεί να μειώνεται.

Η ανεργία εξακολουθεί να παρουσιάζει πτωτική τάση, αλλά παραμένει υψηλή σε πολλές χώρες. Στη ζώνη του ευρώ, αναμένεται να μειωθεί στο 9,4% το 2017 και στο 8,9% το 2018, που είναι και το χαμηλότερο επίπεδο που παρατηρήθηκε από την αρχή του 2009. Αυτό επιτεύχθηκε χάρη στην αύξηση της εγχώριας ζήτησης, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και άλλες κρατικές πολιτικές σε ορισμένες χώρες που ενθαρρύνουν δυναμικά τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Η τάση στην ΕΕ συνολικά αναμένεται να είναι παρόμοια και η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί στο 8,0% το 2017 και στο 7,7% το 2018, το χαμηλότερο επίπεδο που σημειώθηκε από τα τέλη του 2008.

Η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών βελτιώνεται

Τόσο ο δείκτης του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ και όσο και ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθούν το 2017 και το 2018, στη ζώνη του ευρώ αλλά και στην ΕΕ. Οι χαμηλότερες πληρωμές τόκων και η συγκράτηση των μισθών στον δημόσιο τομέα θα επιτρέψουν τη συνέχιση του περιορισμού των ελλειμμάτων, αν και με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι τα τελευταία έτη. Στη ζώνη του ευρώ, ο δείκτης δημόσιου ελλείμματος προς το ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί από 1,5% του ΑΕΠ το 2016 σε 1,4% το 2017 και σε 1,3% το 2018, ενώ στην ΕΕ ο δείκτης αναμένεται να μειωθεί από 1,7% το 2016 σε 1,6% το 2017 και σε 1,5% το 2018. Ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ προβλέπεται να μειωθεί από 91,3% του ΑΕΠ το 2016 σε 90,3% το 2017 και σε 89,0% το 2018, ενώ στην ΕΕ συνολικά αναμένεται να μειωθεί από 85,1% το 2016 σε 84,8% το 2017 και σε 83,6% το 2018.

Εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων σε σχέση με τις προβλέψεις αλλά είναι πιο ισορροπημένοι

Η αβεβαιότητα ως προς τις οικονομικές προοπτικές, εξακολουθεί να είναι μεγάλη. Γενικά, εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων σε σχέση με τις προβλέψεις αλλά εμφανίζονται πιο ισορροπημένοι απ’ ό, τι τον χειμώνα. Οι εξωτερικοί κίνδυνοι συνδέονται, για παράδειγμα, με τη μελλοντική οικονομική και εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις. Η προσαρμογή της οικονομίας της Κίνας, η ευρωστία του τραπεζικού τομέα στην Ευρώπη και οι προσεχείς διαπραγματεύσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την έξοδο της χώρας από την ΕΕ, θεωρούνται επίσης ως κίνδυνοι που ενδέχεται να οδηγήσουν σε δυσμενέστερες εξελίξεις σε σχέση με τις προβλέψεις.

Ιστορικό

Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε ένα σύνολο τεχνικών παραδοχών όσον αφορά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τα επιτόκια και τις τιμές των βασικών προϊόντων, με καταληκτική ημερομηνία την 25η Απριλίου 2017. Οι παραδοχές για τα επιτόκια και τις τιμές των βασικών προϊόντων αποτυπώνουν τις προσδοκίες των αγορών παραγώγων κατά τη χρονική στιγμή των προβλέψεων. Για όλες τις υπόλοιπες εισροές στοιχείων, καθώς και τις παραδοχές σχετικά με κρατικές πολιτικές, οι παρούσες προβλέψεις λαμβάνουν υπόψη στοιχεία έως και την 25η Απριλίου 2017. Οι προβλέψεις στηρίζονται σε αμετάβλητες πολιτικές και λαμβάνονται υπόψη μόνον οι πολιτικές που έχουν εξαγγελθεί με αξιόπιστο τρόπο και έχουν προσδιοριστεί με επαρκείς λεπτομέρειες.