ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ – Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει 12 Νέες Δράσεις για την Προαγωγή των Δικαιωμάτων των Πολιτών

privacyΟ εντοπισμός και η υπερπήδηση των εμποδίων στην αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών, πάνω σε μια σειρά θεμάτων που εκτείνονται από “την εύρεση εργασίας σε άλλη χώρα της ΕΕ” έως τη “διασφάλιση ισχυρότερης συμμετοχής στην δημοκρατική ζωή της Ένωσης”, αποτελούν τους στόχους της 2ης   Έκθεσης για την Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια που δημοσίευσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετά από μακρά διαβούλευση με αρμόδιους φορείς και ομάδες πολιτών.

Η 1η έκθεση της Επιτροπής για την “Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια” που δημοσιεύτηκε το 2010, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι πολίτες δεν έχουν πλήρη επίγνωση των δικαιωμάτων τους. Στην πρόσφατη έκθεσή της, η Επιτροπή, υπογραμμίζει ότι η  “πληροφόρηση των πολιτών” αποτελεί ένα από τα έξι βασικά σημεία στόχους, με βασική επιδίωξη τη μεγαλύτερη συμμετοχή τους στις δημοκρατικές διαδικασίες και ιδιαίτερα στις Ευρωεκλογές του 2014. Επίσης, η άρση των εμποδίων σε μια σειρά θεμάτων, όπως, ο περιορισμός της γραφειοκρατίας, η εξάλειψη των φραγμών στις αγορές, η προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και η δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, εμπεριέχονται στις προτεινόμενες ρυθμίσεις.

Η καθιέρωση της “Ευρωπαϊκής Ιθαγένειας” αποβλέπει στην ενίσχυση και στην προώθηση της  κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας, με τη μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία της κοινοτικής ολοκλήρωσης. Χάρη στην ανάπτυξη της ενιαίας αγοράς, οι πολίτες έχουν ορισμένα γενικά δικαιώματα σε διάφορους τομείς,  όπως η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών, η προστασία των καταναλωτών και της δημόσιας υγείας, η ισότητα των ευκαιριών και της μεταχείρισης, η πρόσβαση στην απασχόληση και στην κοινωνική προστασία. Η ιθαγένεια της ΕΕ περιλαμβάνει ειδικά δικαιώματα που μπορούν να συνοψιστούν στις παρακάτω κατηγορίες:

  • Το  δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής των πολιτών εντός της Ε.Ε.
  • To δικαίωμα του “εκλέγειν” και “εκλέγεσθαι” στις Ευρωπαϊκές αλλά και στις Δημοτικές εκλογές στη χώρα της Ε.Ε., στην οποία διαμένει ο πολίτης, ακόμα και αν δεν είναι υπήκοος της εν λόγω χώρας.
  • Το δικαίωμα αναφοράς που δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες της Ε.Ε. να εκφράσουν την ανησυχία τους για ένα σημαντικό ζήτημα ή να υποβάλουν καταγγελία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή να απευθυνθούν στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή για παράπονα που αφορούν «κακοδιαχείριση» από κάποιο όργανο ή οργανισμό της ΕΕ.
  • Το δικαίωμα συμμετοχής στη νομοθετική δραστηριότητα από τη θέσπιση της “ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ” μέσω της οποίας, οι πολίτες της ΕΕ, έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση για  συγκεκριμένο θέμα, γενικότερου ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που τους αφορά, με την συγκέντρωση υπογραφών ενός εκατομμυρίου πολιτών που θα προέρχονται από τουλάχιστον 7 εκ των  27 κρατών – μελών.
  • Το δικαίωμα Προξενικής προστασίας για τους πολίτες μιας χώρας της ΕΕ, το οποίο διασφαλίζει ότι αν βρεθούν σε χώρα εκτός ΕΕ και παραστεί ανάγκη προξενικής προστασίας,  έχουν το δικαίωμα να προστατευτούν  από την πρεσβεία ή το προξενείο μιας οποιασδήποτε άλλης χώρας της Ένωσης.

Σε δήλωση της, με αφορμή τη δημοσίευση της πρόσφατης έκθεσης της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια και τις νέες δράσεις που προτείνονται, η Αντιπρόεδρος κα Viviane Reding, Επίτροπος της ΕΕ επιφορτισμένη με θέματα Δικαιοσύνης, Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ιθαγένειας, ανέφερε: «Η ιθαγένεια της Ένωσης αποτελεί το πετράδι του στέμματος της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Είναι για την πολιτική ένωση ότι και το ευρώ για την οικονομική και νομισματική μας ένωση. Η σημερινή έκθεση της ΕΕ για την ιθαγένεια τοποθετεί τους πολίτες της ΕΕ στο επίκεντρο. Από τη στιγμή που η ιθαγένεια της Ένωσης συμπεριλήφθηκε πρώτη φορά στις Συνθήκες το 1992, έχει εξελιχθεί – αλλά δεν έχει ακόμη ωριμάσει: Οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν ακόμη εμπόδια κατά την άσκηση των δικαιωμάτων τους στην καθημερινή ζωή.  Γι’ αυτό τον λόγο σήμερα αναλαμβάνουμε δράση για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών σε καθημερινές καταστάσεις, όπως στην εύρεση εργασίας, στις διαδικτυακές αγορές και στη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι δυο δεκαετίες μετά τον καθορισμό των δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, η απρόσκοπτη άσκησή τους, δεν συνιστά πάντα την καθημερινή πραγματικότητα των πολιτών. Το γεγονός αυτό έχει επιβεβαιωθεί από πολίτες της ΕΕ, σε ευρεία δημόσια διαβούλευση σχετικά με την Ευρωπαϊκή ιθαγένεια, όπου 12.000 πολίτες της ΕΕ παρείχαν παραδείγματα γραφειοκρατικών εμποδίων που ακόμη αντιμετωπίζουν, όπως για παράδειγμα κατά την άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης μετακίνησης τους εντός της ΕΕ. Οι έρευνες του Ευρωβαρομέτρου, επίσης, σχετικά με τα δικαιώματα του πολίτη και τα εκλογικά δικαιώματα, καθώς και μια σειρά άμεσων διαλόγων που διεξήχθησαν μεταξύ των πολιτών με εθνικούς και ευρωπαίους πολιτικούς, αλλά και μια σειρά ερωτημάτων του κοινού σχετικά με τα ευρωπαϊκά δικαιώματα που λαμβάνονται μέσω των υπηρεσιών των Κέντρων  Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης                  «Europe Direct», επιβεβαιώνουν ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα βήματα για τη βελτίωση του τομέα αυτού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρίθηκε στους προαναφερθέντες προβληματισμούς, δεδομένου μάλιστα, των διαστάσεων και των παραμέτρων της χρηματοπιστωτικής κρίσης και των φραγμών που τίθενται στους πολίτες που επιθυμούν να αναζητήσουν ειδικευμένες θέσεις εργασίας σε άλλες χώρες της ΕΕ ή ενδεχομένως, τους αποτρέπουν από την αγορά αγαθών που διακινούνται εντός της εσωτερικής αγοράς της Ένωσης και πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστούν.

Η Έκθεση της Επιτροπής για την Ιθαγένεια το 2013, εκδίδεται την κατάλληλη χρονική στιγμή, κατά τη διάρκεια της συζήτησης σχετικά με το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς, η αναζήτηση της βαθύτερης ευρωπαïκής ολοκλήρωσης πρέπει να συμβαδίζει με την επιδίωξη μεγαλύτερης δημοκρατικής νομιμότητας.

Η  Έκθεση της Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια, περιλαμβάνει 12 νέες δράσεις που οργανώνονται σε 6 τομείς που είναι οι ακόλουθοι:

 1.     Άρση των εμποδίων που υφίστανται για τους εργαζόμενους, τους σπουδαστές και τους ασκούμενους πολίτες της ΕΕ:

Η δράση αυτή εστιάζει στην επέκταση του δικαιώματος των ατόμων που αναζητούν εργασία σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, ώστε να λαμβάνουν επίδομα ανεργίας από τη χώρα καταγωγής τους, πέραν των ισχυόντων υποχρεωτικών τριών μηνών, με στόχο την αύξηση της κινητικότητας των εργαζομένων.

Επίσης καθορίζει ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης των σπουδαστών, το οποίο θα προσδιορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών, διασφαλίζοντας ότι οι περίοδοι πρακτικής άσκησης δεν θα χρησιμοποιούνται ως μια μορφή «μη αμειβόμενης απασχόλησης».

2.     Περιορισμός της γραφειοκρατίας στα κράτη μέλη:

Διευκολύνοντας την αποδοχή του δελτίου ταυτότητας και των εγγράφων άδειας διαμονής, για τους πολίτες που επιθυμούν να ταξιδέψουν ή να αποδείξουν την ταυτότητά τους σε άλλη χώρα της ΕΕ, μεταξύ άλλων προαιρετικών και ενιαίων ευρωπαϊκών εγγράφων,  τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν σε όλες τις χώρες της ΕΕ, όπως καθιστώντας για παράδειγμα ευκολότερη την αναγνώριση των πιστοποιητικών τεχνικού ελέγχου για τα αυτοκίνητα διασυνοριακά στην ΕΕ.

3.     Προστασία των περισσότερο ευάλωτων πολιτών της ΕΕ :

Μέσω της θεσμοθέτησης της ευρωπαϊκής κάρτας αναπηρίας, η οποία θα αναγνωρίζεται αμοιβαία σε όλη την ΕΕ, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της ισχύος των εθνικών καρτών και των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτές, (όπως, πρόσβαση στις μεταφορές, στον τουρισμό, στον πολιτισμό και στην αναψυχή), προτείνοντας, επίσης, σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των πολιτών, των παιδιών και των ευάλωτων πολιτών, όταν είναι ύποπτοι ή κατηγορούνται για τέλεση εγκλήματος.

4.     Εξάλειψη των φραγμών όσον αφορά τις αγορές στην ΕΕ:

Βελτιώνοντας τους κανόνες με στόχο την επίλυση διασυνοριακών διαφορών για μικρά ποσά κατά την αγορά προϊόντων διαδικτυακά ή σε άλλη χώρα της ΕΕ και σχεδιάζοντας ένα ηλεκτρονικό εργαλείο, το οποίο θα καθιστά πιο διαφανή την αγορά ψηφιακών προϊόντων και θα επιτρέπει στους πολίτες να συγκρίνουν προσφορές σε διασυνοριακή κλίμακα.

5.     Προώθηση της διαθεσιμότητας στοχοθετημένων και  προσβάσιμων δεδομένων σχετικά με την ΕΕ:

Καθιστώντας τα εργαλεία κατάρτισης μέσω διαδικτύου διαθέσιμα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και παρέχοντας φιλική προς τους πολίτες πληροφόρηση, σχετικά με τα σημεία που θα απευθύνονται για την επίλυση των προβλημάτων τους.

6.     Προώθηση της συμμετοχής των πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία:

Βρίσκοντας τρόπους για να δοθεί στους πολίτες της ΕΕ η δυνατότητα να διατηρήσουν το δικαίωμα της ψήφου τους στις εθνικές εκλογές στη χώρα καταγωγής τους. Η πρακτική ορισμένων κρατών – μελών της Ένωσης, να στερούν στους πολίτες τους το δικαίωμα της ψήφου, από τη στιγμή που μετακινούνται σε άλλη χώρα της ΕΕ, ισοδυναμεί ουσιαστικά με την επιβολή κυρώσεων σε βάρος των πολιτών, επειδή άσκησαν το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης εντός της  Ένωσης.

 

Περισσότερες πληροφορίες για τα δικαιώματα που απορρέουν από την «Ευρωπαϊκή Ιθαγένεια», μπορείτε να αναζητήσετε στη διεύθυνση:  http://ec.europa.eu/justice/citizen/index_el.htm

 

Σταρρά Ελένη – Στυλιανή, Επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct – Ε.Β.Ε.Α.
Ακαδημίας 7, Αθήνα, 5ος όροφος
Τηλ.: 210 3615059, 210 3382481
Fax.: 210 3382315
E-mail: europedirect@acci.gr

Το Κέντρο Europe Direct – E.B.E.A., συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση