Η Επιτροπή αποφασίζει ότι τα επιλεκτικά φορολογικά πλεονεκτήματα υπέρ της Fiat στο Λουξεμβούργο και της Starbucks στις Κάτω Χώρες είναι παράνομα βάσει των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων

fiat-starbucksΗ Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε ότι το Λουξεμβούργο και οι Κάτω Χώρες χορήγησαν επιλεκτικά φορολογικά πλεονεκτήματα στη Fiat Finance and Trade και στη Starbucks, αντίστοιχα. Τα πλεονεκτήματα αυτά είναι παράνομα βάσει των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων.

Η Επίτροπος Μαγκρέιτε Βέστεϊγερ, αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού, δήλωσε τα εξής: «Οι φορολογικές αποφάσεις (rulings) που μειώνουν τεχνητά τη φορολογική επιβάρυνση μιας επιχείρησης δεν είναι σύμφωνες με τους κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων. Είναι παράνομες. Ελπίζω ότι, με τις σημερινές αποφάσεις, το μήνυμα αυτό θα εισακουστεί από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών, αλλά και από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Όλες οι επιχειρήσεις, μεγάλες ή μικρές, πολυεθνικές ή μη, θα πρέπει να καταβάλλουν το φόρο που τους αναλογεί.»

Μετά από εμπεριστατωμένες έρευνες που ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2014<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-663_en.htm>, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Λουξεμβούργο χορήγησε επιλεκτικά φορολογικά πλεονεκτήματα στη χρηματοδοτική εταιρεία της FIAT και οι Κάτω Χώρες στην εταιρεία φρύξης καφέ της Starbucks. Και στις δύο υποθέσεις, οι αντίστοιχες φορολογικές αρχές εξέδωσαν φορολογικές αποφάσεις με τις οποίες μειώθηκε τεχνητά ο φόρος που έπρεπε να καταβάλουν οι επιχειρήσεις.

Οι φορολογικές αποφάσεις (rulings) αυτές καθαυτές είναι απολύτως νόμιμες. Πρόκειται για δηλώσεις προθέσεων που εκδίδονται από τις φορολογικές αρχές για να αποσαφηνίσουν στις επιχειρήσεις τον τρόπο υπολογισμού των εταιρικών φόρων ή την εφαρμογή ειδικών φορολογικών διατάξεων. Ωστόσο, οι δύο φορολογικές αποφάσεις που αποτελούν αντικείμενο της έρευνας βασίστηκαν σε τεχνητές και περίπλοκες μεθόδους καθορισμού των φορολογητέων κερδών των επιχειρήσεων, οι οποίες δεν λαμβάνουν υπόψη την οικονομική πραγματικότητα. Ειδικότερα, οι τιμές που καθορίστηκαν για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που πωλούνται μεταξύ, αφενός, των εταιρειών του ομίλου της Fiat και, αφετέρου, των εταιρειών του ομίλου της Starbucks (οι λεγόμενες «τιμές μεταβίβασης») δεν ανταποκρίνονται στις συνθήκες της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, το μεγαλύτερο μέρος των κερδών της εταιρείας φρύξης καφέ της Starbucks μεταφέρθηκε στο εξωτερικό, όπου δεν φορολογείται, και η χρηματοδοτική εταιρεία της Fiat κατέβαλε φόρους μόνο για ένα μικρό μέρος των πραγματικών κερδών της.

Αυτό είναι παράνομο βάσει των κανόνων της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων: οι φορολογικές αποφάσεις (rulings) δεν μπορούν να χρησιμοποιούν μεθοδολογίες, ασχέτως του πόσο πολύπλοκες είναι, για τον καθορισμό τιμών μεταβίβασης που δεν δικαιολογούνται από οικονομική άποψη και που μετατοπίζουν αθέμιτα τα κέρδη με σκοπό να μειώσουν τους φόρους που πληρώνουν οι επιχειρήσεις. Η πρακτική αυτή παρέχει στις επιχειρήσεις αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις (συνήθως ΜΜΕ) οι οποίες φορολογούνται επί των πραγματικών κερδών, επειδή καταβάλλουν τιμές αγοράς για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διέταξε το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες να ανακτήσουν τους μη καταβληθέντες φόρους από τη Fiat και τη Starbucks, αντιστοίχως, προκειμένου να εξαλειφθεί το αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που αυτές απολάμβαναν και να αποκατασταθεί η ισότιμη μεταχείριση με άλλες επιχειρήσεις που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση. Τα προς ανάκτηση ποσά ανέρχονται σε τουλάχιστον 20 εκατ. ευρώ για κάθε επιχείρηση. Επίσης, οι δύο αυτές επιχειρήσεις δεν θα μπορούν πλέον να επωφελούνται από την ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση που παρέχουν οι εν λόγω φορολογικές αποφάσεις.

Η Επιτροπή συνεχίζει, εξάλλου, την έρευνά της σχετικά με πρακτικές φορολογικών αποφάσεων (rulings) που εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Δεν αποκλείει δε την έναρξη και άλλων επίσημων ερευνών σχετικά με φορολογικές αποφάσεις αυτού του τύπου, εάν διαπιστώσει ότι δεν τηρούνται οι κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων. Επί του παρόντος, συνεχίζονται οι επίσημες έρευνες σχετικά με φορολογικές αποφάσεις (rulings) στο Βέλγιο, την Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο. Κάθε υπόθεση εξετάζεται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και οι σημερινές αποφάσεις δεν προδικάζουν το αποτέλεσμα των εν εξελίξει ερευνών της Επιτροπής.

Fiat

Η Fiat Finance and Trade, με έδρα το Λουξεμβούργο, παρέχει χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, όπως ενδο-ομιλικά δάνεια, σε άλλες εταιρείες αυτοκινήτων του ομίλου Fiat. Πραγματοποιεί πολλές διαφορετικές συναλλαγές με εταιρείες του ομίλου Fiat στην Ευρώπη.

Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι μια φορολογική απόφαση (ruling) που εκδόθηκε από τις αρχές του Λουξεμβούργου το 2012 παρείχε επιλεκτικό πλεονέκτημα στη Fiat Finance and Trade, με αποτέλεσμα να μειωθεί αδικαιολόγητα η φορολογική της επιβάρυνση από το 2012 κατά 20 – 30 εκατ. ευρώ.

Δεδομένου ότι οι δραστηριότητες της Fiat Finance and Trade είναι συγκρίσιμες με εκείνες μιας τράπεζας, τα φορολογητέα κέρδη της Fiat Finance and Trade μπορούν να καθοριστούν με παρόμοιο τρόπο όπως και για μια τράπεζα, δηλαδή με τον υπολογισμό της απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων που χρησιμοποιούνται από την εταιρεία για τις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητές της. Ωστόσο, η φορολογική απόφαση (ruling) εφαρμόζει μια τεχνητή και εξαιρετικά περίπλοκη μεθοδολογία που δεν είναι κατάλληλη για τον υπολογισμό φορολογητέων κερδών σύμφωνα με τις συνθήκες της αγοράς. Ειδικότερα, η εν λόγω απόφαση μειώνει τεχνητά τους φόρους που οφείλει να καταβάλει η Fiat Finance and Trade με δύο τρόπους:

* Λόγω ορισμένων οικονομικά αδικαιολόγητων παραδοχών και προσαρμογών προς τα κάτω, η κεφαλαιακή βάση που υπολογίζεται κατά προσέγγιση με την εν λόγω φορολογική απόφαση είναι πολύ χαμηλότερη από το πραγματικό κεφάλαιο της εταιρείας.

* Η εκτιμώμενη αμοιβή που εφαρμόζεται στο ήδη πολύ χαμηλότερο, για φορολογικούς σκοπούς, κεφάλαιο είναι επίσης πολύ χαμηλότερη σε σύγκριση με τα επίπεδα της αγοράς.

Κατά συνέπεια, η Fiat Finance and Trade έχει καταβάλει φόρους μόνο για ένα μικρό μέρος του πραγματικού λογιστικού κεφαλαίου της και με πολύ χαμηλή αμοιβή. Καταρχήν, αν τα φορολογητέα κέρδη υπολογίζονται με βάση τα ίδια κεφάλαια, το επίπεδο κεφαλαιοποίησης της εταιρείας πρέπει να είναι επαρκές σε σχέση με τα πρότυπα του χρηματοπιστωτικού τομέα. Επιπλέον, η αμοιβή που εφαρμόζεται πρέπει να αντιστοιχεί στις συνθήκες της αγοράς. Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι στην περίπτωση της Fiat Finance and Trade, εάν οι εκτιμήσεις των ιδίων κεφαλαίων και της αμοιβής τους ανταποκρίνονταν στις συνθήκες της αγοράς, τα φορολογητέα κέρδη που δηλώθηκαν στο Λουξεμβούργο θα ήταν εικοσαπλάσια.

Starbucks



Η Starbucks Manufacturing EMEA BV («Starbucks Manufacturing»), με έδρα τις Κάτω Χώρες, είναι η μοναδική εταιρεία φρύξης καφέ στον όμιλο Starbucks στην Ευρώπη. Πωλεί και διανέμει φρυγμένο (καβουρδισμένο) καφέ και προϊόντα καφέ (π.χ. κούπες, συσκευασμένα τρόφιμα, γλυκίσματα), στα καταστήματα Starbucks στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Η έρευνα της Επιτροπής έδειξε ότι μια φορολογική απόφαση (ruling) που εκδόθηκε από τις αρχές του Λουξεμβούργου το 2008 παρείχε επιλεκτικό πλεονέκτημα στη Fiat Finance and Trade, με αποτέλεσμα να μειωθεί αδικαιολόγητα η φορολογική της επιβάρυνση από το 2008 κατά 20 – 30 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, με την εν λόγω απόφαση, μειώθηκαν τεχνητά οι φόροι που καταβλήθηκαν από τη Starbucks Manufacturing με δύο τρόπους:

*   Η Starbucks Manufacturing καταβάλλει στην Alki (εταιρεία του ομίλου Starbucks με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο) ένα ιδιαίτερα υψηλό δικαίωμα χρήσης της τεχνογνωσίας όσον αφορά τη φρύξη του καφέ.

*   Η εταιρεία καταβάλλει επίσης διογκωμένη τιμή στη Starbucks Coffee Trading SARL, με έδρα την Ελβετία, για την αγορά πράσινων κόκκων καφέ.

Η έρευνα της Επιτροπής κατέδειξε ότι το ποσό που καταβάλλει η Starbucks Manufacturing στην Alki για το δικαίωμα χρήσης δεν δικαιολογείται, καθώς δεν αντικατοπτρίζει επαρκώς την αγοραία αξία. Ειδικότερα, μόνον η Starbucks Manufacturing οφείλει να πληρώνει για τη χρήση αυτής της τεχνογνωσίας. Καμία άλλη εταιρεία του ομίλου Starbucks ή ανεξάρτητη εταιρεία στην οποία έχει ανατεθεί η φρύξη του καφέ δεν υποχρεούται να καταβάλει αμοιβή για χρήση της ίδιας τεχνογνωσίας στην ίδια ουσιαστικά κατάσταση. Ωστόσο, στην περίπτωση της Starbucks Manufacturing, η ύπαρξη αμοιβής για το δικαίωμα χρήσης καθώς και το ύψος αυτής της αμοιβής, σημαίνουν ότι ένα μεγάλο μέρος των φορολογητέων κερδών της μεταφέρεται αδικαιολόγητα στην Alki, η οποία δεν οφείλει να καταβάλει εταιρικό φόρο ούτε στο Ηνωμένο Βασίλειο, ούτε στις Κάτω Χώρες.

Επιπλέον, από την έρευνα προέκυψε ότι η φορολογητέα βάση της Starbucks Manufacturing είναι επίσης αδικαιολόγητα μειωμένη λόγω της ιδιαίτερα διογκωμένης τιμής που καταβάλλει στην ελβετική εταιρεία Starbucks Coffee Trading SARL για την αγορά πράσινων κόκκων καφέ. Ουσιαστικά, το περιθώριο για τους κόκκους καφέ έχει υπερτριπλασιαστεί από το 2011. Λόγω του υψηλού αυτού βασικού συντελεστή κόστους στη διαδικασία φρύξης του καφέ, τα κέρδη της Starbucks Manufacturing μόνο από αυτή τη διαδικασία δεν θα επαρκούσαν για την πληρωμή στην Alki της αμοιβής για τη χρήση της σχετικής τεχνογνωσίας. Συνεπώς, η αμοιβή για το δικαίωμα χρήσης έχει βασικά ως συνέπεια να μεταφέρονται στην Alki τα κέρδη από τις πωλήσεις άλλων προϊόντων που πωλούνται στα καταστήματα Starbucks, όπως το τσάι, τα προϊόντα ζαχαροπλαστικής και οι κούπες, τα οποία αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών της Starbucks Manufacturing.

ΑΝΑΚΤΗΣΗ

Οι κανόνες της ΕΕ περί κρατικών ενισχύσεων απαιτούν κατ’ αρχήν την ανάκτηση ασύμβατων κρατικών ενισχύσεων προκειμένου να μειωθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκαλούνται από τις ενισχύσεις. Και στις δύο αποφάσεις της, η Επιτροπή ανέπτυξε τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό της αξίας του αθέμιτου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που απολάμβαναν η Starbucks και η Fiat, δηλαδή της διαφοράς μεταξύ του ποσού που κατέβαλλαν οι εταιρείες και του ποσού που θα κατέβαλλαν χωρίς τη φορολογική απόφαση (tax ruling). Το ποσό αυτό ανέρχεται σε 20 – 30 εκατ. ευρώ για κάθε στη Starbucks και Fiat αλλά τα ακριβή ποσά του ΦΠΑ που πρέπει να ανακτηθεί πρέπει να προσδιοριστεί από τις λουξεμβουργιανές και ολλανδικές φορολογικές αρχές με βάση τη μεθοδολογία που έχουν θεσπιστεί στις αποφάσεις της Επιτροπής.

Νέα εργαλεία ερευνών

Και στις δύο έρευνες, η Επιτροπή χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τα εργαλεία αίτησης παροχής πληροφοριών που προβλέπονται σε απόφαση του Συμβουλίου του Ιουλίου 2013 (Κανονισμός 734/2013<http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2013.204.01.0015.01.ENG>). Η Επιτροπή έχει την αρμοδιότητα, εάν οι πληροφορίες που παρέχονται από το κράτος μέλος που αποτελεί αντικείμενο της έρευνας περί κρατικών ενισχύσεων δεν επαρκούν, να ζητήσει από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος καθώς και από επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων της επιχείρησης που επωφελείται από το μέτρο ενίσχυσης ή των ανταγωνιστών της) να της παράσχουν απευθείας όλες τις πληροφορίες της αγοράς που είναι απαραίτητες για να ολοκληρώσει την αξιολόγηση των κρατικών ενισχύσεων.Αυτά τα νέα εργαλεία αποτελούν μέρος της πρωτοβουλίας εκσυγχρονισμού των κρατικών ενισχύσεων που ανέλαβε η Επιτροπή το 2012<http://ec.europa.eu/competition/state_aid/modernisation/index_en.html> προκειμένου να της δοθεί η δυνατότητα να επικεντρώσει τις προσπάθειες επιβολής της νομοθεσίας στις ενισχύσεις που είναι πιθανότερο να προκαλέσουν στρέβλωση του ανταγωνισμού.

Περισσότερα

Από τον Ιούνιο του 2013, η Επιτροπή διερευνά τις πρακτικές φορολογικών αποφάσεων (rulings) στα κράτη μέλη. Τον Δεκέμβριο του 2014, επέκτεινε αυτή την αναζήτηση πληροφοριών<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-2742_en.htm> σε όλα τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή έχει επίσης ξεκινήσει τρεις εμπεριστατωμένες έρευνες για την Apple στην Ιρλανδία<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-663_en.htm>, την Amazon στο Λουξεμβούργο<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-14-1105_en.htm>, και ένα βελγικό φορολογικό σύστημα,<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4080_en.htm> όσον αφορά τις οποίες εικάζει ότι οι φορολογικές αποφάσεις (rulings) ενδέχεται να εγείρουν ζητήματα κρατικών ενισχύσεων.

Η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της φορολογικής απάτης είναι μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες της παρούσας Επιτροπής. Τον Ιούνιο του 2015, η Επιτροπή παρουσίασε μια σειρά πρωτοβουλιών για την καταπολέμηση της φοροαποφυγής, την εξασφάλιση βιώσιμων φορολογικών εσόδων και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς για τις επιχειρήσεις. Τα προτεινόμενα μέτρα, που εντάσσονται στο πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής για μια δίκαιη και αποτελεσματική φορολόγηση<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5188_el.htm>, έχουν ως στόχο να βελτιώσουν σημαντικά το φορολογικό καθεστώς εταιρειών στην ΕΕ, καθιστώντας το πιο δίκαιο, πιο αποδοτικό και πιο φιλικό προς την ανάπτυξη. Μεταξύ των βασικών δράσεων περιλαμβάνεται ένα πλαίσιο για την εξασφάλιση αποτελεσματικής φορολόγησης εκεί όπου πραγματοποιούνται κέρδη και μια στρατηγική για την επαναδρομολόγηση της κοινής ενοποιημένης φορολογικής βάσης για τις εταιρείες (ΚΕΦΒΕ), για την οποία αναμένεται να υποβληθεί νέα πρόταση το 2016. Η δέσμη μέτρων για τη φορολογική διαφάνεια,<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4610_el.htm> που παρουσίασε η Επιτροπή τον Μάρτιο, είχε το πρώτο θετικό αποτέλεσμα τον Οκτώβριο του 2015 όταν τα κράτη μέλη κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία<http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5780_en.htm> σχετικά με την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών για τις φορολογικές αποφάσεις (rulings), ύστερα από μόλις επτά μήνες διαπραγματεύσεων. Η νομοθεσία αυτή θα οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερη διαφάνεια και θα αποτρέψει τη χρήση φορολογικών αποφάσεων (rulings) ως μέσο φορολογικών καταχρήσεων – ένα καλό νέο για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές που θα εξακολουθήσουν να επωφελούνται από αυτή την ιδιαίτερα χρήσιμη φορολογική πρακτική, αλλά υπό πολύ αυστηρό έλεγχο προκειμένου να διασφαλισθεί ένα πλαίσιο θεμιτού φορολογικού ανταγωνισμού.

Τα μη εμπιστευτικά κείμενα των αποφάσεων θα είναι διαθέσιμα με τους αριθμούς υποθέσεων SA.38375<http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/case_details.cfm?proc_code=3_SA_38375> (FIAT) και SA.38374<http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/case_details.cfm?proc_code=3_SA_38374> (Starbucks) στο μητρώο κρατικών ενισχύσεων του ιστότοπου της ΓΔ Ανταγωνισμού μόλις διευθετηθούν όλα τα ζητήματα που έχουν σχέση με το απόρρητο. Στο εβδομαδιαίο ηλεκτρονικό δελτίο για τις κρατικές ενισχύσεις «State Aid Weekly e-News» καταχωρίζονται οι νέες αποφάσεις περί κρατικών ενισχύσεων που δημοσιεύονται στο διαδίκτυο και στην Επίσημη Εφημερίδα.