Μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία κατά τις διαδικασίες εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ..

Η Επιτροπή πρότεινε την τροποποίηση του κανονισμού «επιτροπολογίας» (comitology), ώστε να αυξηθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία κατά τις διαδικασίες εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ.

Η Επιτροπή υλοποιεί τη δέσμευση που ανέλαβε ο Πρόεδρος Γιούνκερ στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης, τον Σεπτέμβριο του 2016, όπου δήλωσε ότι «Όταν τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν μπορούν να αποφασίσουν μεταξύ τους αν θα απαγορεύσουν ή όχι τη χρήση γλυφοσάτης στα ζιζανιοκτόνα, δεν είναι σωστό να υποχρεώνεται η Επιτροπή από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να λάβει σχετική απόφαση. Συνεπώς, θα αλλάξουμε αυτούς τους κανόνες.»

Με τη δέσμη των τεσσάρων στοχευμένων τροποποιήσεων θα ενισχυθεί η διαφάνεια των θέσεων που λαμβάνουν τα κράτη μέλη, θα αυξηθεί η πολιτική συνεισφορά και θα εξασφαλιστεί μεγαλύτερη λογοδοσία κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Τα τέσσερα προτεινόμενα μέτρα είναι τα εξής:

  • τροποποίηση των κανόνων ψηφοφορίας στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας επιτροπολογίας (επιτροπή προσφυγών), έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη μόνο οι ψήφοι υπέρ ή κατά μιας πράξης· με τον τρόπο αυτόν θα μειωθούν οι αποχές καθώς και οι περιπτώσεις κατά τις οποίες η επιτροπή επιτροπολογίας αδυνατεί να λάβει θέση, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να υποχρεούται να ενεργήσει χωρίς σαφή εντολή από τα κράτη μέλη·
  • εμπλοκή των υπουργών των κρατών μελών, έτσι ώστε να παρέχεται στην Επιτροπή το δικαίωμα να προβαίνει σε δεύτερη παραπομπή στην επιτροπή προσφυγών σε υπουργικό επίπεδο, σε περίπτωση που δεν λαμβάνουν θέση οι εθνικοί εμπειρογνώμονες· με τον τρόπο αυτόν θα διασφαλιστεί ότι οι ευαίσθητες αποφάσεις θα συζητούνται στο κατάλληλο πολιτικό επίπεδο·
  • αυξημένη διαφάνεια της ψηφοφορίας στην επιτροπή προσφυγών, μέσω της δημοσιοποίησης των ψήφων των εκπροσώπων των κρατών μελών·
  • διασφάλιση πολιτικής συνεισφοράς, έτσι ώστε να παρέχεται στην Επιτροπή το δικαίωμα να παραπέμπει το ζήτημα στο Συμβούλιο Υπουργών για γνωμοδότηση σε περίπτωση που η επιτροπή προσφυγών αδυνατεί να λάβει θέση.

Το σύστημα της επιτροπολογίας λειτουργεί ικανοποιητικά για τη μεγάλη πλειονότητα των αποφάσεων. Ωστόσο, σε ορισμένες υποθέσεις, ευαίσθητες ή μεγάλου ενδιαφέροντος, τα τελευταία χρόνια τα κράτη μέλη δεν κατόρθωσαν να καταλήξουν στην αναγκαία πλειοψηφία, είτε υπέρ είτε κατά ορισμένων σχεδίων νομοθετικών πράξεων, με αποτέλεσμα τη μη διατύπωση γνώμης. Στις περιπτώσεις αυτές, η ευθύνη της λήψης μιας τελικής απόφασης βαρύνει την Επιτροπή, η οποία υποχρεούται να λάβει απόφαση χωρίς τη σαφή πολιτική υποστήριξη εκ μέρους των κρατών μελών. Το 2015 και το 2016 η Επιτροπή υποχρεώθηκε εκ του νόμου να εγκρίνει 17 πράξεις που αφορούσαν την έγκριση ευαίσθητων προϊόντων και ουσιών, όπως η γλυφοσάτη ή οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί, παρότι τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να λάβουν θέση υπέρ ή κατά των αποφάσεων αυτών.

Η πρόταση αυτή ανακοινώθηκε ως μία από τις κυριότερες νέες πρωτοβουλίες που περιέχει το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2017. Τώρα θα διαβιβαστεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο.