Νέο Πλαίσιο Κανόνων για την αναγνώριση των Επαγγελματικών Προσόντων στην ΕΕ

ptuxioΣε όλες τις χώρες της ΕΕ υπάρχουν ορισμένα επαγγέλματα που μπορεί να ασκήσει κάποιος μόνο εφόσον διαθέτει τα σχετικά επαγγελματικά προσόντα. Αυτό κυρίως ισχύει για τους γιατρούς σε όλες τις χώρες της ΕΕ και ενδέχεται να ισχύει σε ορισμένες χώρες και για αρχιτέκτονες, μηχανικούς, ηλεκτρολόγους και εκπαιδευτικούς.

Σε ολόκληρη την ΕΕ έχουν θεσπιστεί κανόνες που επιτρέπουν την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Το γεγονός αυτό, δίνει στους επαγγελματίες την ευκαιρία να εργαστούν μόνιμα ή προσωρινά σε άλλες χώρες της Ένωσης και είναι σημαντικό για την διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά εργασίας σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Οι κανόνες αυτοί επικαιροποιήθηκαν πρόσφατα με την στήριξη του Ευρωπαïκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2016. Η νέα Οδηγία 2013/55/ΕΕ της 20ης Νοεμβρίου 2013,  η οποία τροποποιεί την Οδηγία 2005/36/ΕΚ, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και τον Κανονισμό με αριθ. 1024/2012, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς, (κανονισμός IMI), θα διευκολύνει την επαγγελματική κινητικότητα σε όλη την ΕΕ και θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών και των ασθενών.

Για παράδειγμα, η Ευρωπαïκή Επαγγελματική Ταυτότητα (ΕΕΤ) θα διευκολύνει την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, ενώ ο μηχανισμός προειδοποίησης θα διασφαλίσει την προστασία των ασθενών από επαγγελματίες που έχουν καταδικαστεί για μη ορθή πρακτική.

Σήμερα οι επαγγελματίες που επιθυμούν να εγκατασταθούν σε χώρα της ΕΕ στην οποία το επάγγελμά τους κατοχυρώνεται νομικά, θα πρέπει να υποβάλλουν αίτηση στις αρμόδιες αρχές του κράτους που πρόκειται να εγκατασταθούν. Στη συνέχεια οι αρχές του εν λόγω κράτους θα πρέπει να αποφασίσουν σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων εντός αυστηρών προθεσμιών ανάλογα με το επάγγελμα.

Υπάρχουν τρεις βασικές κατηγορίες επαγγελμάτων:

  1. Γιατροί, νοσηλευτές, μαίες, οδοντίατροι, κτηνίατροι, φαρμακοποιοί και αρχιτέκτονες, οι οποίοι μπορούν να έχουν αυτόματη αναγνώριση των επαγγελματικών τους προσόντων σε όλη την ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να τους επιβληθούν αντισταθμιστικά μέτρα, καθώς τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει εναρμονισμένες ελάχιστες προυποθέσεις εκπαίδευσης για αυτά τα επαγγέλματα.

  1. Ορισμένες δραστηριότητες στους τομείς της βιοτεχνίας, του εμπορίου και της βιομηχανίας, όπως ηλεκτρολόγοι, αισθητικοί, κομμωτές, στις οποίες τα επαγγελματικά προσόντα μπορούν να τύχουν, επίσης, αυτόματης αναγνώρισης βάσει αποδεδειγμένης επαγγελματικής εμπειρίας.

  1. Για τα υπόλοιπα επαγγέλματα, τα σχετικά προσόντα τυγχάνουν αναγνώρισης κατά περίπτωση. Οι αρμόδιες αρχές συγκρίνουν το πτυχίο του αιτούντος με τις απαιτήσεις του εκάστοτε κράτους μέλους της Ένωσης και σε ορισμένες περιπτώσεις, η χώρα προορισμού μπορεί να ζητήσει από τους επαγγελματίες να υποβληθούν σε εξετάσεις πιστοποίησης ή ένταξη σε περίοδο «προσαρμογής» προτού αρχίσουν να εργάζονται κανονικά.

Όσοι επαγγελματίες επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σ άλλη χώρα της ΕΕ μόνο σε προσωρινή ή περιστασιακή βάση, δεν χρειάζεται να υποβληθούν στις εν λόγω διαδικασίες. Ωστόσο ενδέχεται να είναι απαραίτητη η αποστολή προηγούμενης δήλωσης στην αρμόδια αρχή, η οποία μπορεί να πιστοποιήσει τα προσόντα μόνο εφόσον υπάρχουν κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια.

Με το νέο αναθεωρημένο πλαίσιο κανόνων παρέχεται:

  • Εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες και διαδικασίες

Μόλις οι νέοι κανόνες τεθούν σε ισχύ, όλες οι πληροφορίες σχετικά με την αναγνώριση των προσόντων  για όλα τα νομοθετικά κατοχυρωμένα επαγγέλματα θα πρέπει να δημοσιοποιούνται μέσω των Ενιαίων Κέντρων Εξυπηρέτησης. Επίσης, οι επαγγελματίες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ολοκληρώνουν όλες τις σχετικές διαδικασίες ηλεκτρονικά, μέσω των Ενιαίων Κέντρων Εξυπηρέτησης ή μέσω των ιστοτόπων των αρμόδιων αρχών. Τα κράτη μέλη της ΕΕ θα δημιουργήσουν κέντρα υποστήριξης για την παροχή βοήθειας και συμβουλών σε ατομικό επίπεδο.

  • Διευκόλυνση της διαδικασίας αναγνώρισης

Η Ευρωπαϊκή Επαγγελματική Ταυτότητα (ΕΕΤ), η οποία διατίθεται προαιρετικά για ορισμένα επαγγέλματα, θα αποτελέσει ηλεκτρονικό πιστοποιητικό που θα εκδίδεται στο πλαίσιο απλουστευμένων διαδικασιών αναγνώρισης για τους επαγγελματίες που θα υποβάλλουν σχετική αίτηση. Οι αρχές της χώρας προέλευσης και της χώρας υποδοχής θα συνεργάζονται στενά μέσω ενός κοινού εργαλείου, του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά (ΙΜΙ). Ωστόσο, τον τελικό λόγο για την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων θα έχει η χώρα υποδοχής. Οι επαγγελματίες θα επωφεληθούν από την ΕΕΤ με διάφορους τρόπους, όπως:

  • Οι επαγγελματίες που επιθυμούν να εγκατασταθούν σε άλλο κράτος της ΕΕ θα είναι σε θέση να ξεκινούν τη διαδικασία απευθυνόμενοι στις αρχές της χώρας προέλευσης. Οι αρχές της χώρας προέλευσης θα εξετάζουν την αίτηση πριν από την υποβολή της στις αρχές της χώρας προορισμού.

  • Οι προθεσμίες για την έκδοση της ταυτότητας θα είναι μικρότερες σε σχέση με αυτές που ισχύουν στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας.

  • Εφόσον δεν τηρούνται οι προθεσμίες για την αίτηση αναγνώρισης, τα προσόντα θα αναγνωρίζονται σιωπηρά και η ΕΕΤ θα εκδίδεται αυτόματα.

  • Οι επαγγελματίες που επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε προσωρινή και περιστασιακή βάση θα μπορούν να χρησιμοποιούν την ΕΕΤ, ώστε να μπορούν να εργαστούν σε αρκετά κράτη της ΕΕ για περίοδο έως 18 μηνών.

  • Επέκταση της αυτόματης αναγνώρισης σε νέα επαγγέλματα

 

Η νέα οδηγία επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να θεσπίσουν ένα κοινό σύνολο γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για την άσκηση του εκάστοτε επαγγέλματος. Τα προσόντα των επαγγελματιών τα οποία έχουν αποκτηθεί βάσει ενός τέτοιου πλαισίου εκπαίδευσης θα αναγνωρίζονται αυτόματα, χωρίς περαιτέρω αντισταθμιστικά μέτρα, σε όλες τις χώρες που συμμετέχουν σ αυτό. Ωστόσο, ορισμένες χώρες είναι δυνατόν να εξαιρεθούν από το σύστημα υπό συγκεκριμένες συνθήκες.

  • Επικαιροποίηση των ελάχιστων προϋποθέσεων εκπαίδευσης για τομεακά επαγγέλματα

 

Η αναθεωρημένη οδηγία επικαιροποιεί τις ελάχιστες προϋποθέσεις εκπαίδευσης για γιατρούς, νοσηλευτές, μαίες, οδοντιάτρους, κτηνιάτρους, φαρμακοποιούς και αρχιτέκτονες, ώστε να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις στα επαγγέλματα αυτά και στην εκπαίδευση σ’ αυτούς τους τομείς.

  • Νέοι κανόνες περί μερικής πρόσβασης και πρακτικής άσκησης

 

Με την αναθεωρημένη οδηγία θα επιτρέπεται μερική πρόσβαση σε ένα επάγγελμα. Αυτό θα είναι χρήσιμο για επαγγελματίες η δραστηριότητα των οποίων δεν υφίσταται ως καθαυτό νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα στη χώρα στην οποία επιθυμούν να μετακινηθούν, αλλά αποτελεί μέρος ενός επαγγέλματος με ευρύτερο πεδίο δραστηριοτήτων.

Η αναθεωρημένη οδηγία θα ισχύει για την αναγνώριση πρακτικής άσκησης που πραγματοποιείται σε άλλη χώρα της ΕΕ, εφόσον η διεξαγωγή της συγκεκριμένης πρακτικής άσκησης είναι απαραίτητη για την πρόσβαση στο εν λόγω νομοθετικά κατοχυρωμένο επάγγελμα.

  • Ισχυρότερες διασφαλίσεις για καταναλωτές και ασθενείς

 

Η ευκολότερη μετακίνηση των επαγγελματιών στην Ευρώπη δεν θα πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την προστασία των καταναλωτών ή την ασφάλεια των ασθενών. Η αναθεωρημένη οδηγία ενισχύει τους ισχύοντες κανόνες, καθώς δημιουργεί έναν μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης για όλα τα επαγγέλματα, η δράση των οποίων θα μπορούσε να επηρεάσει την ασφάλεια των ασθενών ή τα οποία έχουν ως αντικείμενο την εκπαίδευση παιδιών. Εφόσον έχει απαγορευθεί σε επαγγελματία η άσκηση της επαγγελματικής του δραστηριότητας, θα στέλνεται ειδοποίηση σε όλες τις άλλες χώρες της ΕΕ.

Επίσης, το κράτος μέλος υποδοχής θα έχει τη δυνατότητα να ασκεί συστηματικούς γλωσσικούς ελέγχους σε επαγγελματίες η δράση των οποίων έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια των ασθενών. Οι έλεγχοι αυτοί θα διεξάγονται μόνο μετά την αναγνώριση των προσόντων και θα περιορίζονται στη γνώση μίας από τις γλώσσες που χρησιμοποιούνται στην εν λόγω χώρα.

  • Διαφάνεια των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων και προϋποθέσεις εισόδου

 

Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να παράσχουν κατάλογο των νομοθετικά κατοχυρωμένων επαγγελμάτων. Αυτό θα καταστήσει ευκολότερη την κατανόηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων για τις οποίες απαιτούνται συγκεκριμένα προσόντα. Θα πρέπει, επίσης, να αξιολογούν τα εμπόδια εισόδου στο εκάστοτε επάγγελμα. Κατά περίπτωση, θα πρέπει να καταβάλλουν ειδικές προσπάθειες για την εξάλειψη των εμποδίων αυτών.

Ποιοι επωφελούνται από τους νέους κανόνες;

 

  • Οι επαγγελματίες που επιθυμούν να εγκατασταθούν ή να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους προσωρινά σε άλλο κράτος της ΕΕ θα επωφεληθούν από ευκολότερες και πιο διαφανείς διαδικασίες.

  • Οι αρχές θα είναι σε θέση να χρησιμοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τις ηλεκτρονικές διαδικασίες και να επωφελούνται από την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας.

  • Οι καταναλωτές και οι ασθενείς θα έχουν ευρύτερη επιλογή παρόχων υπηρεσιών και ισχυρότερες διασφαλίσεις.

  • Οι εργοδότες θα είναι σε θέση να προσλαμβάνουν εύκολα και γρήγορα εξειδικευμένους επαγγελματίες από άλλες περιοχές της ΕΕ.

Συμπερασματικά, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η κινητικότητα εντός της ΕΕ επαγγελματιών με τα κατάλληλα προσόντα αποτελεί βασική πηγή ανάπτυξης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο είναι τόσο σημαντικό να μπορούν τα άτομα αυτά να έχουν εύκολη πρόσβαση εκεί όπου υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις εργασίας. Η νέα Οδηγία ενισχύει το πλαίσιο στο οποίο τα επαγγελματικά προσόντα μπορούν να αναγνωριστούν με ταχύ, αποτελεσματικό και αξιόπιστο τρόπο.

Πηγές:

Οδηγία 2013/55/ΕΕ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 20ης Νοεμβρίου 2013 για την τροποποίηση της οδηγίας 2005/36/ΕΚ, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και του κανονισμού (ΕΕ) με αριθ. 1024/2012, σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς, (κανονισμός IMI).

Ιστότοπος της Ευρωπαικής Επιτροπής για τα νομικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα:

http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/index_en.htm

Ιστότοπος – Η Ευρώπη σου:

http://europa.eu/youreurope/citizens/work/index_el.htm

Δίκτυο Solvit:

http://ec.europa.eu/solvit/index_el.htm

IMI:

http://ec.europa.eu/internal_market/imi-net/index_el.htm

 

Σταρρά Ελένη – Στυλιανή,

Επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκής

Πληροφόρησης Europe Direct – Ε.Β.Ε.Α.

Ακαδημίας 7, Αθήνα, 5ος όροφος

Τηλ.: 210 3615059, 210 3382481

Fax.: 210 3382315

E-mail: europedirect@acci.gr

Site: http://europedirect.acci.gr