Πρόγραμμα COSME – Η Πρόταση της Επιτροπής για την Ενίσχυση της Ανταγωνιστικότητα των ΜμΕ στη ΕΕ

anaptixi puzzleΟι επιχειρήσεις, και ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη και στην απασχόληση στην Ένωση. Προκειμένου η Ένωση να υλοποιήσει τις προτεραιότητες της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα πρέπει να κατέχει κεντρική θέση στη στρατηγική της.

 

Παρότι η Ένωση έχει στη διάθεσή της κανονιστικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων έξυπνης νομοθεσίας και της μείωσης της γραφειοκρατίας για τις επιχειρήσεις της Ένωσης, μερικές αδυναμίες της αγοράς μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσω δημόσιας χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ.

Αυτό συμβαίνει ήδη. Το Πρόγραμμα – Πλαίσιο για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία παρέχει χρηματοδότηση για σχετικές δράσεις. Η Επιτροπή αναγνώρισε την αναγκαιότητα συνέχισης και ανάπτυξης της εν λόγω χρηματοδοτικής στήριξης στην ανακοίνωση με τίτλο «Προϋπολογισμός για την Ευρώπη 2020».

Στα πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε ένα «πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις ΜμΕ (Programme for the Competitiveness of Enterprises and SMEs – COSME)» με συνολικό προϋπολογισμό 2,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014 – 2020.

 

Το «COSME», μαζί με το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» για την έρευνα θα αντικαταστήσουν το υφιστάμενο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (ΠΑΚ) και θα υποστηρίξουν όλους του κλάδους δραστηριοποίησης των ΜμΕ. Το Πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» θα εστιάζει, κυρίως, στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, ενώ το πρόγραμμα COSME θα επικεντρώνεται στην ανάπτυξή τους.

 

Οι επιχειρήσεις της Ένωσης πρέπει να είναι ανταγωνιστικές σε παγκόσμια κλίμακα. Ωστόσο, εμποδίζονται από αδυναμίες της αγοράς, οι οποίες υπονομεύουν την ικανότητά τους να ανταγωνιστούν άλλες επιχειρήσεις σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Ως εκ τούτου, οι ΜμΕ στην ΕΕ εμφανίζουν χαμηλότερη παραγωγικότητα εργασίας και πόρων και αναπτύσσονται πιο αργά από τις επιχειρήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, και είναι λιγότερο σε θέση να προσαρμοστούν με επιτυχία στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του πλαισίου από ότι οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις στην Ευρώπη.

Επιπροσθέτως, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΜμΕ επιδεινώθηκαν από την πρόσφατη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση και από τις αυξήσεις των τιμών των πρώτων υλών και των πόρων.

Μολονότι οι δράσεις για την αντιμετώπιση των αδυναμιών της αγοράς αποτελούν πρωτίστως αρμοδιότητα των κρατών μελών και των περιφερειών, σε ορισμένους τομείς υπάρχει σαφής δυνατότητα προστιθέμενης αξίας της ΕΕ. Για παράδειγμα, η Ένωση μπορεί να βοηθήσει ενισχύοντας την ενιαία αγορά, στηρίζοντας τη συνοχή και τη συνεκτικότητα των εθνικών μέτρων, επιτυγχάνοντας καταλυτικά αποτελέσματα από τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών ή επιτυγχάνοντας οικονομίες κλίμακας.

Εκτός από τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της ενιαίας αγοράς, ρόλος της ΕΕ είναι να βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον, ώστε να εξασφαλίσει ισχυρές, διαφοροποιημένες επιχειρήσεις και ΜμΕ ικανές να ανταγωνίζονται σε παγκόσμια κλίμακα, προσαρμοζόμενες ταυτόχρονα σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και αποδοτικής χρήσης των πόρων.

Το παρόν πρόγραμμα προτείνεται ως μέσο για την αντιμετώπιση βασικών αδυναμιών της αγοράς, οι οποίες περιορίζουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και ιδίως των ΜμΕ, στην Ένωση. Όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα και την επιχειρηματικότητα, οι κύριες προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην ΕΕ, είναι οι ακόλουθες:

 

  • δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση για ΜμΕ οι οποίες αγωνίζονται να αποδείξουν την πιστοληπτική τους ικανότητα και δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια

  • αδύναμο επιχειρηματικό πνεύμα – μόνον 45 % των ευρωπαίων πολιτών θα ήθελαν να είναι αυτοαπασχολούμενοι, σε σύγκριση με 55% π.χ. στις ΗΠΑ

  • επιχειρηματικό περιβάλλον το οποίο δεν ευνοεί τις νεοσύστατες επιχειρήσεις και την ανάπτυξη και χαρακτηρίζεται από επίμονο κανονιστικό κατακερματισμό και υπερβολική γραφειοκρατία

 

  • περιορισμένη ικανότητα των ΜμΕ να προσαρμοστούν σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή και αποδοτική όσον αφορά τη χρήση της ενέργειας και των πόρων, λόγω των περιορισμένων οικονομικών μέσων και των περιορισμένων ειδικών γνώσεων

  • περιορισμένη ικανότητα των ΜμΕ να επεκταθούν σε αγορές εκτός της χώρας τους, τόσο εντός της ενιαίας αγοράς όσο και πέρα από αυτήν

Οι δυσκολίες αυτές σημαίνουν ότι δεν ιδρύονται αρκετές επιχειρήσεις, και εκείνες που ιδρύονται συχνά δεν είναι βιώσιμες ή έχουν κακές επιδόσεις όσον αφορά την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα νεοσύστατων επιχειρήσεων. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, παρατηρούμε τη μείωση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος της οικονομίας της ΕΕ.

Σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ «Ευρώπη 2020», σκοπός του προγράμματος είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και να διασφαλίσει ότι οι ΜμΕ θα είναι σε θέση να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις τεράστιες δυνατότητες της ενιαίας αγοράς, καθώς και να τις ενθαρρύνει να κοιτάξουν πέρα από αυτήν. Πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια για την προώθηση της ανάπτυξης των ΜμΕ, οι οποίες αποτελούν σημαντική πηγή οικονομικής μεγέθυνσης και δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στην Ένωση, καθώς αντιπροσωπεύουν άνω του 67% των θέσεων απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα και παρέχουν άνω του 58% του συνολικού κύκλου εργασιών στην ΕΕ.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων στον κλάδο του τουρισμού, ώστε να εφαρμοστούν οι νέες αρμοδιότητες της ΕΕ που προβλέπονται από τη Συνθήκη της Λισσαβόνα, με βάση τη σημαντική συμβολή του συγκεκριμένου κλάδου στο ΑΕγχΠ της Ένωσης και το υψηλό ποσοστό των ΜμΕ που δραστηριοποιούνται στον κλάδο.

 

Σκοπός του προγράμματος είναι η επίτευξη των ακόλουθων γενικών στόχων:

  1. Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του τουρισμού

  1. Ενθάρρυνση επιχειρηματικής νοοτροπίας και προώθηση της ίδρυσης και της ανάπτυξης ΜμΕ

Οι δραστηριότητες που θα χρηματοδοτηθούν μέσω του προγράμματος θα είναι οι ακόλουθοι:

Βελτίωση του πλαισίου προϋποθέσεων για την επίτευξη της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων της Ένωσης συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο του τουρισμού, υποστηρίζοντας τη συνοχή και τη συνεκτικότητα στην εφαρμογή καθώς και την ενημερωμένη διαμόρφωση πολιτικής σε επίπεδο Ένωσης.

Το οικονομικό και κανονιστικό περιβάλλον μπορεί να βελτιωθεί μέσω συγκριτικής αξιολόγησης, ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών, και τομεακών πρωτοβουλιών. Η πολιτική για τις ΜμΕ θα αναπτυχθεί και η ανταγωνιστικότητα των ΜμΕ θα προωθηθεί σύμφωνα με τους στόχους της Small Business Act (SBA) και της Στρατηγικής «Ευρώπη 2020».

Οι δράσεις της Ένωσης θα περιλαμβάνουν την ενίσχυση της χρήσης της αρχής «Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις» στη διαμόρφωση πολιτικής στην Ένωση και στα κράτη μέλη, προσδιορίζοντας και ανταλλάσσοντας βέλτιστες πρακτικές οι οποίες θα συμβάλουν στην εφαρμογή της SBA, και υποστηρίζοντας τις ΜμΕ στη βέλτιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ενιαίας αγοράς.

Θα ενισχυθούν, επίσης, επιχειρηματικοί τομείς που αφορούν στην μεταποίηση και των υπηρεσιών, καθώς και επιλεγμένοι τομείς στους οποίους υπάρχει μεγάλο ποσοστό ΜμΕ.

Προώθηση της επιχειρηματικότητας, μεταξύ άλλων σε συγκεκριμένες ομάδες- στόχους.

Οι δραστηριότητες θα περιλαμβάνουν την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών, την ανάπτυξη επιχειρηματικών δεξιοτήτων και στάσεων, ιδίως στους νέους επιχειρηματίες, στους νέους και στις γυναίκες, καθώς και την προώθηση της παροχής δεύτερης ευκαιρίας στους επιχειρηματίες.

Βελτίωση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χρηματοδότηση υπό μορφή μετοχικού κεφαλαίου και δανείων.

 

Τα χρηματοδοτικά μέσα για την ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων νέων πλατφορμών για μετοχικά κεφάλαια και δάνεια για την παροχή διευκολύνσεων μετοχικού κεφαλαίου και εγγυήσεων δανείων, θα διευκολύνουν την πρόσβαση των ΜμΕ σε χρηματοδότηση. Πρώτον, μια διευκόλυνση μετοχικού κεφαλαίου για επενδύσεις σε φάση ανάπτυξης θα παράσχει στις ΜμΕ εμπορικά προσανατολισμένη επιστρεπτέα χρηματοδότηση μετοχικού κεφαλαίου, κυρίως υπό μορφή επιχειρηματικών κεφαλαίων μέσω χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών. Δεύτερον, μια δανειακή διευκόλυνση θα παράσχει στις ΜμΕ άμεσες ή μη ρυθμίσεις επιμερισμού του κινδύνου με χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές για την κάλυψη δανείων.

Βελτίωση της πρόσβασης στις αγορές εντός της ΕΕ και παγκοσμίως.

Θα παρασχεθούν υπηρεσίες στήριξης επιχειρήσεων προσανατολισμένων στην ανάπτυξη μέσω του δικτύου «Enterprise Europe Network» για τη διευκόλυνση της επέκτασης των επιχειρήσεων στην ενιαία αγορά και πέρα από αυτήν. Το πρόγραμμα θα παράσχει, επίσης, επιχειρηματική στήριξη στις ΜμΕ σε αγορές εκτός της Ένωσης. Θα παρασχεθεί ακόμη στήριξη σε διεθνή βιομηχανική συνεργασία, ιδίως για τη μείωση των διαφορών στο κανονιστικό και στο επιχειρηματικό περιβάλλον μεταξύ της ΕΕ και των βασικών εμπορικών εταίρων της.

Σχεδόν 1.4 δισ. Ευρώ από τα 2.3 δισ. του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος COSME κατανέμεται σε δάνεια και επιχειρηματικά κεφάλαια που συμπληρώνουν τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς σε εθνικό επίπεδο, όπως:

Δάνειο διευκόλυνσης θα παρέχει στις ΜμΕ με άμεσες εγγυήσεις ή άλλες ρυθμίσεις επιμερισμού του κινδύνου με ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς  όπως είναι οι τράπεζες, αμοιβαίες εγγυήσεις και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου για την κάλυψη δανείων έως 150.000 ευρώ.

Διευκόλυνση μετοχικού κεφαλαίου για επενδύσεις στη φάση ανάπτυξης, θα παρέχει στις ΜμΕ εμπορικά προσανατολισμένη επιστρεπτέα χρηματοδότηση του μετοχικού κεφαλαίου πρωτίστως με τη μορφή επιχειρηματικού κεφαλαίου, που θα λαμβάνεται μέσω ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

Το πρόγραμμα αναμένεται, επίσης, να ενισχύσει περίπου 330.000 επιχειρήσεις να λάβουν δάνεια, βοηθώντας τους να δημιουργήσουν ή να σώσουν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, καθώς και  να ξεκινήσουν νέες επιχειρήσεις.

Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος Βιομηχανίας και Επιχειρηματικότητας  κ. Antonio Tajani, με την ευκαιρία της έγκρισης του προγράμματος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις 21 Νοεμβρίου του 2013, σχολίασε: «Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος από την ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεδομένου ότι είναι το αποτέλεσμα μηνών σκληρής δουλειάς των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεσμευόμαστε να βοηθήσουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρές και μικρομεσαίες, καθώς οι ΜμΕ είναι η ραχοκοκαλιά της οικονομίας της ΕΕ, παρέχοντας το 85 % όλων των νέων θέσεων εργασίας. Έχοντας αυτό κατά νου, το πρόγραμμα COSME θα κάνει τη ζωή των ΜμΕ πολύ ευκολότερη υποστηρίζοντας την χρηματοδότηση τους, ένα ζήτημα που χαρακτηρίζεται ως ζωτικής σημασίας για τις ΜμΕ  στην ΕΕ».

Περισσότερες πληροφορίες για τo Πρόγραμμα COSME, μπορείτε να αναζητήσετε στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://ec.europa.eu/enterprise/initiatives/cosme/index_en.htm

 

 

Σταρρά  Ελένη – Στυλιανή,

Επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκής

Πληροφόρησης Europe Direct – Ε.Β.Ε.Α.

———————————————————

Ακαδημίας 7, Αθήνα, 5ος όροφος

Τηλ.: 210 3615059, 210 3382481

Fax.: 210 3382315

E-mail: europedirect@acci.gr

Site:http://europedirect.acci.gr