Πρόγραμμα REFIT (Regulatory Fitness and Performance) – Μια φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απλούστευση της νομοθεσίας της ΕΕ και την ελάφρυνση των ΜΜΕ

auto2Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που θεσπίζονται σε επίπεδο ΕΕ, αν και έχουν ζωτική σημασία σε πολλούς τομείς, κατηγορούνται συχνά ότι «πνίγουν» τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρότερες ή ότι παρεμβαίνουν υπερβολικά στην καθημερινή ζωή των πολιτών. Το 74% των Ευρωπαίων πιστεύουν ότι η ΕΕ «παράγει» υπερβολικά πολλή γραφειοκρατία. Για την αντιμετώπιση των εν λόγω ανησυχιών, η Επιτροπή κατέβαλε, τα τελευταία χρόνια, συντονισμένη προσπάθεια με στόχο τον εξορθολογισμό της νομοθεσίας και τη μείωση του διοικητικού φόρτου.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Zoζέ Μανουέλ Μπαρόζο, στη δήλωση του στις     11 Σεπτεμβρίου για την κατάσταση της Ένωσης το 2013, υπογράμμισε τη σημασία της έξυπνης νομοθεσίας και δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει «να δίνει μεγάλη σημασία σε σημαντικά θέματα και μικρότερη σε λιγότερο σημαντικά».

Ως «έξυπνη νομοθεσία» νοείται η διαμόρφωση ενωσιακών πολιτικών και νόμων που αποφέρουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος στους πολίτες και τις επιχειρήσεις με τον αποτελεσματικότερο τρόπο.

Η Επιτροπή αξιολογεί τον αντίκτυπο της νομοθεσίας της ΕΕ σε κάθε στάδιο, από τον σχεδιασμό μιας πολιτικής μέχρι την εφαρμογή και την αναθεώρησή της και προωθεί τις ορθές κανονιστικές αρχές και σε διεθνές επίπεδο, όπως π.χ. στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Στο στάδιο της προετοιμασίας της νομοθεσίας η Επιτροπή:

  • Δημοσιεύει χάρτες πορείας στους οποίους περιγράφονται οι προγραμματισμένες πρωτοβουλίες.
  • Οι πιθανές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες των σχεδιαζόμενων πρωτοβουλιών εξετάζονται εξονυχιστικά μέσω εκτιμήσεων των επιπτώσεων.
  • Οι ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων λαμβάνονται ιδιαιτέρως υπόψη.
  • Πολίτες, επιχειρήσεις και οργανισμοί καλούνται να διατυπώσουν τη γνώμη τους σε δημόσιες διαβουλεύσεις.

Στο στάδιο της εφαρμογής της νομοθεσίας στις χώρες της ΕΕ:

  • Εξετάζεται και αξιολογείται η πορεία της εφαρμογής της νομοθεσίας, ώστε να διασφαλίζεται ότι λειτουργεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα και να εντοπίζονται τα τυχόν μη συμβατά, περιττά ή αναποτελεσματικά μέτρα, καθώς και τυχόν δυνατότητες απλούστευσης της νομοθεσίας, αλλά και καταλληλότητας της νομοθεσίας.
  • Εξετάζεται, επίσης, αν υπάρχουν δυνατότητες μείωσης της γραφειοκρατίας.
  • Παρακολουθείται ακόμη, η μεταφορά της νομοθεσίας στις εθνικές νομοθεσίες των κρατών – μελών, προκειμένου να βεβαιώνεται η σωστή εφαρμογή και λειτουργία της.

Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθορίζει με συγκεκριμένο τρόπο και για κάθε τομέα πολιτικής, τα θέματα στα οποία θα αναλάβει περαιτέρω δράση με σκοπό την απλούστευση ή την κατάργηση νομοθετικών πράξεων της ΕΕ, την ελάφρυνση του φόρτου που επωμίζονται οι επιχειρήσεις και τη διευκόλυνση της εφαρμογής.

Η Επιτροπή ανακοίνωσε, επίσης, την πρόθεσή της να δημοσιεύει πίνακα αποτελεσμάτων για την παρακολούθηση της προόδου που επιτελείται σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο στο θέμα αυτό. Αυτή η διαδικασία βρίσκεται στο επίκεντρο του προγράμματος που εφαρμόζει η Επιτροπή για τη βελτίωση της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου REFIT Regulatory Fitness and Performance.

Η Επιτροπή καταβάλλει τα τελευταία χρόνια μεγάλες προσπάθειες για την βελτίωση της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου, έτσι ώστε να παραμείνει η νομοθεσία της ΕΕ κατάλληλη για την ανάπτυξη μέσω ενεργειών απλούστευσης και μείωσης του διοικητικού κόστους.

Συγκεκριμένα, η Επιτροπή δρομολόγησε σημαντικές πολιτικές μεταρρυθμίσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται οι προτάσεις για τη μείωση του κόστους της ανάπτυξης ευρυζωνικών συνδέσεων, η οδηγία – πλαίσιο για τα ύδατα, η πρωτοβουλία για τον κώδικα θεωρήσεων Σένγκεν, η οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών, η οδηγία για τις υπηρεσίες, ο κανονισμός για το ενιαίο καθεστώς των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και ο ενωσιακός τελωνειακός κώδικας.  Από το 2005 η Επιτροπή ενέκρινε 660 πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην απλούστευση, την κωδικοποίηση ή την αναδιατύπωση νομοθετικών πράξεων και με πρωτοβουλία της έχουν  καταργηθεί πάνω από 5.590 νομικές πράξεις.

Η διαβουλεύση που διεξήγαγε η Επιτροπή με τις ΜΜΕ από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο του 2012 για τις «δέκα επαχθέστερες» νομοθετικές ρυθμίσεις της ΕΕ που τις επιβαρύνουν, έδωσαν τη δυνατότητα να ενταχθούν οι προτεραιότητες των επιχειρήσεων στο πρόγραμμα της Επιτροπής για τον έλεγχο της καταλληλότητας των νομοθετικών ρυθμίσεων.

Από τότε γίνονται συνεχώς βελτιώσεις για την ελάφρυνση των ΜΜΕ, όπως για παράδειγμα οι απαιτήσεις για τις συσκευές ελέγχου (ταχογράφοι) που πρέπει να χρησιμοποιούνται στον τομέα των οδικών μεταφορών, οι οποίες απλοποιούνται, ενώ τα τέλη που βαρύνουν τις ΜΜΕ στο πλαίσιο του κανονισμού REACH μειώθηκαν σε ποσοστό μεταξύ 35 – 95%.

Η προώθηση ακόμη, της ηλεκτρονικής τιμολόγησης στον τομέα του ΦΠΑ, όπως, επίσης, η θέσπιση απαλλαγών ή ειδικών καθεστώτων για τις ΜΜΕ στους τομείς της λογιστικής, των ηλεκτρονικών αποβλήτων και των στατιστικών ενδοενωσιακού εμπορίου ήταν μερικά από τα κύρια επιτεύγματα του προγράμματος. Αλλά πάνω απ’ όλα, η ίδια η Επιτροπή, εκτιμά ότι άλλαξε σημαντικά ο τρόπος με τον οποίο προετοιμάζει τις νομοθετικές πράξεις: Οι εκτιμήσεις αντικτύπου, οι διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους κοινωνικούς εταίρους, καθώς και οι εκ των υστέρων αξιολογήσεις εφαρμόζονται συστηματικά σε ολόκληρη την Επιτροπή και θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο.

Εκτιμάται ότι μεταξύ του 2007 και του 2012 ο διοικητικός φόρτος που βαρύνει τις επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 26%, πράγμα που ισοδυναμεί με εξοικονόμηση πόρων ύψους 32,3 δισ. ευρώ, ενώ εκκρεμεί η έγκριση από τα νομοθετικά όργανα, αντίστοιχων, νομοθετικών πράξεων που θα οδηγήσουν σε επιπλέον εξοικονόμηση ύψους 5 δισ. ευρώ. Η Επιτροπή, ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ξεπεράσει τον αρχικό της στόχο, υποβάλλοντας προτάσεις που μπορούν δυνητικά να μειώσουν τον διοικητικό φόρτο σχεδόν κατά 41 δισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή σε ποσοστό της τάξεως του  33%.

Βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες που εξετάζονται από τα νομοθετικά όργανα και αποσκοπούν σε επιπλέον απλοποίηση και μείωση του διοικητικού φόρτου για θέματα που αφορούν τον τομέα της υγείας των φυτών και των ζώων, τις γεωργικές επιδοτήσεις για τους μικρούς αγρότες, την ασφάλεια των καταναλωτικών προϊόντων και την εποπτεία της αγοράς, τις δημόσιες συμβάσεις, την κοινή ενοποιημένη βάση φορολογίας των εταιρειών, τις κλινικές δοκιμές των φαρμάκων και τα οργανωμένα ταξίδια και περιηγήσεις.

Έχουν ακόμη, ανακοινωθεί οι τομείς στους οποίους πρόκειται να αναληφθεί περαιτέρω δράση την περίοδο 2013-2014 για την απλούστευση της υφιστάμενης νομοθεσίας μέσω τροποποιήσεων και ενοποιήσεων της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ, όπως για παράδειγμα στους τομείς της ενημέρωσης και διαβούλευσης των εργαζομένων, των στατιστικών για τις επιχειρήσεις, των οργανωμένων ταξιδιών, του εταιρικού δικαίου, της καθιέρωσης τυποποιημένης δήλωσης ΦΠΑ, των ζωοτεχνικών μέτρων και των εμπορικών κανονισμών.

Έως το τέλος του 2014 η Επιτροπή θα έχει διενεργήσει 47 ακόμη αξιολογήσεις, ελέγχους καταλληλότητας ή άλλες διαδικασίες με σκοπό τη μείωση των κανονιστικών επιβαρύνσεων. Ιδιαίτερη προσπάθεια καταβάλλεται στους τομείς του περιβάλλοντος, των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας και της απασχόλησης. Στο πρόγραμμα αυτό, περιλαμβάνεται η διενέργεια νέων ελέγχων καταλληλότητας στους τομείς που αφορούν τις χημικές ουσίες, οι οποίες δεν καλύπτονται από τον κανονισμό REACH, το δίκτυο NATURA 2000, η έγκριση τύπου των μηχανοκίνητων οχημάτων, τα απορρίμματα, καθώς και η γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα. Ειδικότερα, έχουν προγραμματιστεί αξιολογήσεις με έμφαση στην καταλληλότητα της νομοθεσίας σε θέματα που αφορούν την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας, την οδηγία για τους εργαζομένους μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης, την αξιολόγηση και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού θορύβου, τα μέσα έννομης προστασίας στις διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων και τις ρυθμίσεις για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Η Επιτροπή αρχίζει, επίσης, να σχεδιάζει την αξιολόγηση της συνοχής της νέας δέσμης νομοθετικών πράξεων της ΕΕ στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Έχουν προσδιοριστεί περαιτέρω οι τομείς στους οποίους η Επιτροπή, προτίθεται να αποσύρει προτάσεις που εκκρεμούν και να καταργήσει υφιστάμενες ενωσιακές νομοθετικές πράξεις,  όπως: Οδηγία για το έδαφος, πρόταση για το καταστατικό της ευρωπαϊκής ιδιωτικής εταιρείας, κανονισμός σχετικά με τις στατιστικές στον τομέα του χάλυβα και τοποθέτηση κατόπτρων μετασκευής σε βαρέα φορτηγά οχήματα.

Δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών, ώστε η εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ από τα κράτη μέλη να είναι όσο το δυνατόν απλούστερη. Στα πλαίσια του εν λόγω προγράμματος έχουν αναληφθεί ειδικές δράσεις για τη διευκόλυνση της εφαρμογής των νέων υποχρεώσεων, ιδίως σε τομείς σημαντικού ενδιαφέροντος για τις ΜΜΕ. Οι επιχειρήσεις και όλα τα άλλα ενδιαφερόμενα μέρη θα μπορέσουν μέσω της συμμετοχής τους στις συνεχείς διαβουλεύσεις που διενεργούνται, να προτείνουν τομείς στους οποίους θεωρούν ότι υπάρχουν δυνατότητες για ελέγχους αποτελεσματικότητας και καταλληλότητας της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Η ρύθμιση σε επίπεδο ΕΕ προσθέτει αξία σε τομείς όπως ο ανταγωνισμός, το εμπόριο και η εσωτερική αγορά, ούτως ώστε να εξασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού που δημιουργούν ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Προστατεύει, επίσης, την υγεία, την ασφάλεια και τα δικαιώματα των πολιτών. Η νομοθεσία της ΕΕ δημιουργεί ένα κοινό πλαίσιο αντικαθιστώντας ή ευθυγραμμίζοντας 28 διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες. Δίνει στα κράτη μέλη της Ένωσης, τη δυνατότητα να συνεργάζονται για την αντιμετώπιση προβλημάτων που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα.

Η έξυπνη νομοθεσία είναι μια συνεχής διαδικασία και όχι μια εφάπαξ ενέργεια. Για να επανέλθει η Ευρώπη στο δρόμο της ανάπτυξης και της απασχόλησης, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η νομοθεσία της Ένωσης, είναι «κατάλληλη για τον σκοπό που επιδιώκει».

Το πρόγραμμα REFIT εκφράζει τη δέσμευση της Επιτροπής για ένα απλό, σαφές, σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους πολίτες. Θα ωφελήσει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, με την προϋπόθεση ότι, όλοι όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μέχρι τις τοπικές εθνικές αρχές, οφείλουν να διασφαλίζουν ότι τα οφέλη της νομοθεσίας επιτυγχάνονται με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο και ότι οι επιχειρήσεις δεν επιβαρύνονται με περιττό κόστος.

Περισσότερες πληροφορίες για το Πρόγραμμα «REFIT» της ΕΕ και την έξυπνη νομοθεσία, μπορείτε να αναζητήσετε στις ακόλουθες ηλεκτρονικές  διευθύνσεις:

http://ec.europa.eu/refit

http://ec.europa.eu/smart-regulation

 

 

Σταρρά  Ελένη – Στυλιανή, M.Sc.

Επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκής

Πληροφόρησης Europe Direct – Ε.Β.Ε.Α.

Ακαδημίας 7, Αθήνα, 5ος όροφος

Τηλ.: 210 3615059, 210 3382481

E-mail: europedirect@acci.gr

Site: http://europedirect.acci.gr