Το μέλλον της αναπτυξιακής πολιτικής: Κοινή στρατηγική από την ΕΕ και τα κράτη μέλη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της υπέγραψαν σχέδιο στρατηγικής που σκιαγραφεί το μέλλον της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής. Αυτή η «νέα Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη» αντιπροσωπεύει ένα νέο συλλογικό όραμα και σχέδιο δράσης για την εξάλειψη της φτώχειας και την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης.

Η στρατηγική που χαράσσεται από κοινού με τη μορφή κοινής δήλωσης, υπεγράφη σήμερα κατά τη διάρκεια των ετήσιων διήμερων εκδηλώσεων των Ευρωπαϊκών Ημερών Ανάπτυξης, από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. Antonio Tajani, τον Πρωθυπουργό της Μάλτας κ. Joseph Muscat, εξ ονόματος του Συμβουλίου και των κρατών μελών, τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ και την Ύπατη Εκπρόσωπο/Αντιπρόεδρο, κ. Φεντερίκα Μογκερίνι.

Η νέα Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη αποτελεί συνολικό κοινό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή συνεργασία. Για πρώτη φορά εφαρμόζεται πλήρως σε όλα τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε όλα τα κράτη μέλη τα οποία δεσμεύονται να ενισχύσουν τη συνεργασία τους.

Η νέα Κοινή Αντίληψη επαναλαμβάνει με έμφαση ότι η εξάλειψη της φτώχειας παραμένει πρωταρχικός στόχος της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής πολιτικής. Ενσωματώνει πλήρως την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση της βιώσιμης ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, εναρμονίζει την ευρωπαϊκή αναπτυξιακή δράση με το Θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 που αποτελεί επίσης μια οριζόντια διάσταση για τη συνολική στρατηγική της ΕΕ.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες ανέλαβαν δεσμεύσεις σε τρεις τομείς:

  1. Αναγνωρίζουν την ισχυρή αλληλεξάρτηση μεταξύ των διαφόρων στοιχείων αυτής της δράσης. Η σχέση αυτή περιλαμβάνει την ανάπτυξη, την ειρήνη και την ασφάλεια, την ανθρωπιστική βοήθεια, τη μετανάστευση, το περιβάλλον και το κλίμα, καθώς και εγκάρσια στοιχεία όπως: νεότητα· ισότητα των φύλων· κινητικότητα και μετανάστευση· βιώσιμη ενέργεια και κλιματική αλλαγή· επενδύσεις και εμπόριο· χρηστή διακυβέρνηση, δημοκρατία, κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα·  καινοτόμος συνεργασία με πιο προηγμένες αναπτυσσόμενες χώρες· και κινητοποίηση και χρήση εγχώριων πόρων.
  2. Επιπλέον, η νέα Κοινή Αντίληψη υιοθετεί αφενός μεν ολοκληρωμένη προσέγγιση των μέσων υλοποίησης, συνδυάζοντας την παραδοσιακή αναπτυξιακή βοήθεια με άλλους πόρους, καθώς και ορθές πολιτικές, αφετέρου δε ενισχυμένη προσέγγιση της πολιτικής συνοχής, υπενθυμίζοντας ότι η αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ πρέπει πάντα να εξετάζεται στο πλαίσιο των ιδίων προσπαθειών των χωρών εταίρων της Ευρώπης. Η Κοινή Αντίληψη παρέχει στην ΕΕ και τα κράτη μέλη της τη βάση για πιο καινοτόμο χρηματοδότηση της ανάπτυξης, με μόχλευση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα και κινητοποίηση πρόσθετων εγχώριων αναπτυξιακών πόρων.
  3. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα δημιουργήσουν καλύτερα προσαρμοσμένες συμπράξεις με ευρύτερο φάσμα ενδιαφερόμενων φορέων, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, και με χώρες εταίρους σε όλα τα στάδια ανάπτυξης. Θα βελτιώσουν περαιτέρω την επιτόπου υλοποίηση των έργων, χάρη στην καλύτερη μεταξύ τους συνεργασία και λαμβάνοντας υπόψη τα αντίστοιχα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους.

 

Ιστορικό

Η Ευρώπη κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στην ανάπτυξη, δεδομένου ότι είναι ο μεγαλύτερος χορηγός επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας. Η νέα Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη συμφωνήθηκε από κοινού από όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με τρόπο ανοικτό και διαφανή, καθώς και σε στενή συνεργασία με άλλους εταίρους. Πρόκειται για την απάντηση της ΕΕ στις σημερινές παγκόσμιες τάσεις και προκλήσεις, που εναρμονίζει την εξωτερική δράση της ΕΕ με το Θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030.

Το Θεματολόγιο με ορίζοντα το 2030 εγκρίθηκε από τη διεθνή κοινότητα τον Σεπτέμβριο 2015 και στο επίκεντρό του περιλαμβάνει τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης και τους συναφείς σκοπούς που εκτείνονται έως το 2030. Μαζί με τις άλλες διεθνείς διασκέψεις και συνόδους κορυφής οι οποίες πραγματοποιήθηκαν το 2015 στην Αντίς Αμπέμπα και στο Παρίσι, η διεθνής κοινότητα διαθέτει πλέον ένα νέο φιλόδοξο πλαίσιο εντός του οποίου μπορούν να συνεργάζονται όλες οι χώρες για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων. Για πρώτη φορά, οι στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης εφαρμόζονται σε όλες τις χώρες και η ΕΕ έχει δεσμευτεί να πρωτοστατήσει στην υλοποίησή τους.

Στις 22 Νοεμβρίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις ιδέες της σχετικά με στρατηγική προσέγγιση για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο, καθώς και την υποβολή πρότασης της Επιτροπής για μια νέα Κοινή Αντίληψη. Έκτοτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο στο πλαίσιο της Προεδρίας της Μάλτας, και η Επιτροπή έχουν αρχίσει σειρά εντατικών διοργανικών συζητήσεων με στόχο να συμφωνήσουν σε ένα νέο συλλογικό όραμα για την αναπτυξιακή πολιτική που να ανταποκρίνεται στο Θεματολόγιο με ορίζοντα το 2030 και άλλες παγκόσμιες προκλήσεις.

Η Ευρώπη πρωτοστατεί όσον αφορά τη βιώσιμη ανάπτυξη και το Θεματολόγιο με ορίζοντα το 2030, μέσω της εξωτερικής πολιτικής και άλλων πολιτικών.