Απαραίτητη μια ισχυρότερη και εκσυγχρονισμένη εμπορική πολιτική προς όφελος της απασχόλησης και της ανάπτυξης στην ΕΕ

eu flagsΣτις 19 Οκτωβρίου η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τις προσπάθειές της ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει επικαιροποιημένα, ενισχυμένα και ισχυρότερα μέσα εμπορικής «άμυνας».

Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα μέσα εμπορικής άμυνας σε όλη τους την έκταση, αυτά έχουν αποδειχθεί ανεπαρκή για την αντιμετώπιση της τεράστιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας που έχει ως συνέπεια τις εξαγωγές σε τιμές dumping στην αγορά της ΕΕ.

Η ΕΕ είναι και σκοπεύει να παραμείνει ο μεγαλύτερος εμπορικός συνασπισμός στον κόσμο. Ωστόσο, το εμπόριο πρέπει να βασίζεται σε δίκαιες συνθήκες. Η ΕΕ αντιπροσωπεύει το 15 % των παγκόσμιων εισαγωγών (στη δεύτερη θέση μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες), αλλά τα μέτρα άμυνας της ΕΕ κατά του αθέμιτου εμπορίου αντιστοιχούν μόλις στο 7,8 % των μέτρων εμπορικής «άμυνας» που εφαρμόζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ επηρεάζουν μόνο το 0,21 % των εισαγωγών. Όταν πρόκειται για την εφαρμογή μέτρων για την προστασία της απασχόλησης στο έδαφός του, κανένας εμπορικός συνασπισμός δεν επιδεικνύει παρόμοιο επίπεδο αυτοσυγκράτησης, λόγω των περιορισμών που επιβάλλονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

Ο αναγκαίος εκσυγχρονισμός των μέσων εμπορικής άμυνας μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ταχείας έγκρισης της πρότασης που υποβλήθηκε το 2013.

Ο Πρόεδρος κ. Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ δήλωσε τα εξής: «Tο εμπόριο έχει τεράστια σημασία για την οικονομική μας ανάπτυξη και τη δημιουργία απασχόλησης, αλλά ας μην είμαστε αφελείς. Αποδεικνύεται ότι οι ισχύοντες κανόνες μας δεν επαρκούν για την καταπολέμηση της ζημίας που προκαλεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός από το εξωτερικό. Σε ορισμένες βιομηχανίες της ΕΕ έχουν χαθεί χιλιάδες θέσεις εργασίας. Δεν μπορούμε να μείνουμε αδρανείς. Χρειάζεται επείγουσα επικαιροποίηση των κανόνων εμπορικής άμυνας της ΕΕ. Η Επιτροπή έχει καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια, χρησιμοποιώντας στο έπακρο τα μέσα εμπορικής άμυνας. Ωστόσο, έχουμε φθάσει το όριο του εφικτού στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας. Προωθούμε μέτρα που θα βελτιώσουν σημαντικά το περιθώριο ελιγμών που διαθέτουμε. Έφτασε πλέον η στιγμή για τα κράτη μέλη να λάβουν τις αναγκαίες αποφάσεις και να παρέχουν στην Επιτροπή κατάλληλα μέσα για την αντιμετώπιση της σημερινής πραγματικότητας στο διεθνές εμπορικό περιβάλλον.»

Ο Αντιπρόεδρος κ. Γίρκι Κάταϊνεν δήλωσε: «Η εμπορική πολιτική είναι από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της ΕΕ για τη δημιουργία απασχόλησης, ανάπτυξης και επενδύσεων. Τριάντα εκατομμύρια θέσεις εργασίας συνδέονται άμεσα με τις εξαγωγές μας. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά δύο τρίτα την τελευταία δεκαπενταετία. Έχουμε εντυπωσιακά αποτελέσματα από τις πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες: Η συμφωνία με την Κορέα είχε ως αποτέλεσμα αύξηση κατά 55 % των εξαγωγών της ΕΕ μέσα σε πέντε χρόνια, με αύξηση της αξίας των εξαγωγών κατά 15 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία πάνω από 200.000 θέσεων εργασίας στην ΕΕ. Η ευημερία μας εξαρτάται από το εμπόριο. Το ελεύθερο εμπόριο πρέπει να είναι δίκαιο, και μόνο το δίκαιο εμπόριο μπορεί να είναι ελεύθερο».

 

Η Επίτροπος Εμπορίου, κ. Σεσίλια Μάλστρομ δήλωσε: «Tο εμπόριο είναι θεμελιώδες για την ανάπτυξη και την απασχόληση στην Ευρώπη. Έχουμε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα δράσης για άνοιγμα των αγορών και δημιουργία επιχειρηματικών ευκαιριών και οφελών για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Το εμπόριο χρειάζεται επίσης την εμπιστοσύνη του κοινού. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή εργάζεται άοκνα για ένα εμπόριο χωρίς αποκλεισμούς, με διαφάνεια, ένα εμπόριο δίκαιο και βασισμένο σε αξίες.»

 

Σε ειδική ανακοίνωση με τίτλο «Προς μια ισχυρή εμπορική πολιτική της ΕΕ προς όφελος της απασχόλησης και της ανάπτυξης», η Επιτροπή περιέγραψε επίσης με ποιον τρόπο μια νέα μέθοδος anti-dumping, την οποία σκοπεύει να προτείνει η Επιτροπή, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση καταστάσεων όπου δεν επικρατούν συνθήκες αγοράς. Αυτό θα μπορούσε να γίνει ενόψει των επικείμενων αλλαγών του νομικού πλαισίου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

 

Η υιοθέτηση αυτών των αλλαγών, με τήρηση των κανόνων του ΠΟΕ, θα επιτρέψει στην ΕΕ να επιβάλλει υψηλότερους δασμούς anti-dumping σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν υπάρχει τεράστια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στις χώρες εξαγωγής. Επιπλέον, η νέα προβλεπόμενη μέθοδος anti-dumping θα επιτρέψει στην ΕΕ να εντοπίζει στρεβλώσεις της αγοράς που συνδέονται με κρατικές παρεμβάσεις σε τρίτες χώρες οι οποίες συγκαλύπτουν την πραγματική έκταση των πρακτικών dumping.

 

Εκσυγχρονισμός των μέσων εμπορικής άμυνας

Η ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ περιορίζει τα επίπεδα δασμών anti-dumping, παρεμποδίζοντας τις προσπάθειες της Επιτροπής για αντιμετώπιση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι βιομηχανίες, όπως ο κλάδος της χαλυβουργίας, οι οποίες πλήττονται από την τεράστια αύξηση του όγκου των εισαγωγών προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο dumping.

Αυτό οφείλεται στη συστηματική εφαρμογή του λεγόμενου κανόνα του χαμηλότερου δασμού (ΚΧΔ). Για να επιβληθούν μέτρα anti-dumping, πρέπει να αποδειχθεί το dumping από τρίτη χώρα και να αποδειχθεί ζημία για την βιομηχανία της ΕΕ με αιτιώδη συνάφεια μεταξύ τους. Το επίπεδο των δασμών anti-dumping επιβάλλεται κατόπιν στο επίπεδο του περιθωρίου dumping ή στο επίπεδο που εξαλείφει τη ζημία, αν το τελευταίο είναι χαμηλότερο («χαμηλότερος δασμός»). Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι για συγκρίσιμα προϊόντα καταγωγής Κίνας που αποτελούν αντικείμενο dumping, όπως ορισμένα πλατέα προϊόντα ψυχρής έλασης από χάλυβα, ο μέσος δασμός anti-dumping της ΕΕ ήταν 21,1 %, ενώ στις ΗΠΑ, όπου δεν εφαρμόζεται ο κανόνας του χαμηλότερου δασμού, ο μέσος δασμός anti-dumping ήταν 265,8 %.

Υπό τις τρέχουσες συνθήκες, τα υφιστάμενα μέσα δεν είναι πλέον κατάλληλα για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Η πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή το 2013 παρέχει μέσα εμπορικής άμυνας με μεγαλύτερη διαφάνεια, ταχύτερες διαδικασίες, πιο αποτελεσματική επιβολή και προτείνει αλλαγές στην εφαρμογή του κανόνα του χαμηλότερου δασμού σε ορισμένες σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις. Παρά την υποβολή πιθανών συμβιβαστικών λύσεων όσον αφορά τον κανόνα αυτόν (προσαρμογή του στις περιπτώσεις όπου υπάρχει τεράστια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα και/ή στρεβλώσεις όσον αφορά τις πρώτες ύλες, για παράδειγμα στις τιμές της ενέργειας), το Συμβούλιο δεν κατόρθωσε μέχρι σήμερα να καταλήξει σε συμφωνία.

Στην ανακοίνωσή της του Μαρτίου 2016 σχετικά με τον χάλυβα, η Επιτροπή προώθησε πρόσθετες ιδέες σχετικά με τον τρόπο μείωσης της διάρκειας των ερευνών εμπορικής άμυνας κατά δύο μήνες, και τον τρόπο αλλαγής της σημερινής μεθόδου για τον υπολογισμό του στοχευόμενου κέρδους.

 

Νέα μεθοδολογία anti-dumping

Η νέα μέθοδος anti-dumping σκιαγραφήθηκε τον Ιούλιο, μετά τη δεύτερη συζήτηση προσανατολισμού που πραγματοποιήθηκε από το Σώμα των Επιτρόπων προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλλαγές του διεθνούς νομικού πλαισίου, δεδομένου ότι ορισμένες διατάξεις σχετικά με τον υπολογισμό του περιθωρίου dumping στα πρωτόκολλα προσχώρησης πολλών χωρών στον ΠΟΕ πρόκειται να λήξουν σύντομα.

Η πρόταση δεν θα χορηγεί «καθεστώς οικονομίας της αγοράς» σε οποιαδήποτε χώρα, αλλά θα εξασφαλίζει την προσαρμογή των μέσων εμπορικής άμυνας της ΕΕ για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων και της νέας νομικής και οικονομικής πραγματικότητας, διατηρώντας παράλληλα ισοδύναμο επίπεδο προστασίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει νέα μέθοδο για τον υπολογισμό του dumping στις εισαγωγές από χώρες στις οποίες υπάρχουν στρεβλώσεις της αγοράς ή στις οποίες το κράτος παρεμβαίνει σημαντικά στην οικονομία.

Η εφαρμογή αυτής της νέας μεθόδου θα προβλέπει μια μεταβατική περίοδο κατά την οποία όλα τα υφιστάμενα μέτρα anti-dumping και μέτρα κατά των επιδοτήσεων θα εξακολουθήσουν να διέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία, ενώ οι εν εξελίξει έρευνες δεν θα επηρεαστούν. Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης την περαιτέρω ενίσχυση της νομοθεσίας της ΕΕ κατά των επιδοτήσεων, ώστε στο μέλλον τυχόν νέες επιδοτήσεις που διαπιστώνονται κατά τη διάρκεια έρευνας να μπορούν να εξεταστούν και να συμπεριληφθούν στους επιβαλλόμενους οριστικούς δασμούς.

Η πρόταση θα πρέπει να υποβληθεί πριν από το τέλος του έτους.