Ασφάλεια στην ΕΕ: Πρώτη έκθεση προόδου προς μια αποτελεσματική και βιώσιμη Ένωση Ασφάλειας

EU starsΗ Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρώτη από μια σειρά μηνιαίων εκθέσεων προόδου προς μια αποτελεσματική και βιώσιμη Ένωση Ασφάλειας.

Η έκθεση περιγράφει τις προσπάθειες της Επιτροπής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο, καθώς και τη δράση για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ έναντι αυτών των απειλών. Επισημαίνει επίσης τους τομείς προτεραιότητας στους οποίους απαιτούνται περισσότερες ενέργειες και καθορίζει συγκεκριμένα επιχειρησιακά μέτρα για τους προσεχείς μήνες.

Ο Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας Δημήτρης Αβραμόπουλος δήλωσε: «Ο κατακερματισμός του πλαισίου ασφάλειας μάς καθιστά όλους ευάλωτους. Είναι ανάγκη να διασφαλιστεί η συνεχής συνεργασία τόσο στο εσωτερικό κάθε κράτους μέλους όσο και μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και μεταξύ των κρατών μελών και των οργανισμών της ΕΕ, καθώς και μεταξύ των διαφόρων συστημάτων ασφάλειας και διαχείρισης των συνόρων. Η εσωτερική ασφάλεια ενός κράτους μέλους ισοδυναμεί με την εσωτερική ασφάλεια όλων. Στο σημερινό ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας, η επίτευξη μιας πραγματικής και αποτελεσματικής Ένωσης Ασφάλειας απαιτεί καλές επιδόσεις σε όλους τους τομείς.»

Ο αρμόδιος για την Ένωση Ασφάλειας Επίτροπος Τζούλιαν Κινγκ δήλωσε: «Οι τρομοκράτες δεν έχουν στόχο ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος. Στόχος τους είναι ο τρόπος ζωής μας, η ανοικτή κοινωνία μας, το μέλλον μας. Η αντίδρασή μας πρέπει να είναι ολοκληρωμένη και βιώσιμη και να βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των κρατών μελών.» 

 

Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ και επιτάχυνσης των εργασιών όσον αφορά τις προτάσεις της Επιτροπής στον τομέα της ασφάλειας. Η Επιτροπή θα εστιάσει στην ενίσχυση του αγώνα κατά της τρομοκρατίας, στερώντας από τους τρομοκράτες τα μέσα πραγματοποίησης επιθέσεων και ενισχύοντας την άμυνα και την ανθεκτικότητά μας έναντι αυτών των απειλών. Οι κυριότεροι τομείς προτεραιότητας είναι οι εξής:

Βελτίωση του νομικού πλαισίου καθώς και πρόληψη και καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης:

  • Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να επιτευχθεί συμφωνία πριν από το τέλος του έτους σχετικά με την πρόταση Οδηγίας της Επιτροπής για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Η Οδηγία είναι αναγκαία για να διασφαλιστεί ότι το νομικό πλαίσιο της ΕΕ θα μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις τρομοκρατικές απειλές, ιδίως όσες προέρχονται από τους ξένους τρομοκράτες μαχητές που επιστρέφουν.
  • Θα πρέπει επίσης να επιτευχθεί συμφωνία, πριν από το τέλος του έτους, σχετικά με την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα πυροβόλα όπλα. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ενθαρρύνει τους συννομοθέτες να διατηρήσουν τους υψηλούς τους στόχους, ιδίως όσον αφορά την απαγόρευση των πλέον επικίνδυνων ημιαυτόματων πυροβόλων όπλων.
  • Η Επιτροπή έχει αναλάβει δράση για να περιοριστεί, αφενός, η πρόσβαση σε πρόδρομες ουσίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών και για να διασφαλιστεί, αφετέρου, η εφαρμογή του κανονισμού σχετικά με την εμπορία και τη χρήση πρόδρομων ουσιών εκρηκτικών υλών. Για τον σκοπό αυτό προτείνει για προσθήκη στον κανονισμό και άλλες πρόδρομες ουσίες που προκαλούν ανησυχία, οι οποίες θα συμπεριληφθούν στον κατάλογο των ουσιών που θα εξεταστούν από την Επιτροπή τον Νοέμβριο.
  • Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών, ενίσχυση των συστημάτων πληροφοριών και αύξηση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα:
  • Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν επειγόντως τα απαραίτητα μέτρα για να καταρτίσουν τις δικές τους Μονάδες Στοιχείων Επιβατών (PIU) ώστε να είναι σε θέση να εφαρμόσουν πλήρως την Οδηγία της ΕΕ για τις καταστάσεις με τα ονόματα των επιβατών (PNR) το αργότερο μέχρι τον Μάιο του 2018, οπότε λήγει και η προθεσμία για την πλήρη εφαρμογή της Οδηγίας. Για να βοηθήσει τα κράτη μέλη να επιταχύνουν τις σχετικές εργασίες, η Επιτροπή θα διαθέσει επιπλέον κονδύλια 70 εκατ. € και θα υποβάλει ένα Σχέδιο Εφαρμογής μέχρι τον Νοέμβριο του 2016 στο οποίο θα επισημαίνει τα κυριότερα μέτρα που οφείλουν να λάβουν τα κράτη μέλη για τη δημιουργία και λειτουργία των Μονάδων Στοιχείων Επιβατών (PIU).
  • Για να ενισχύσει την η καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος, η Επιτροπή κίνησε επίσης, τον Σεπτέμβριο, διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών που δεν είχαν ακόμη θέσει σε εφαρμογή τις αποφάσεις του Prüm.
  • Η Επιτροπή θα λάβει επίσης τα αναγκαία μέτρα, ώστε το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας της Europol να μπορεί να παρέχει βοήθεια στα κράτη μέλη αδιαλείπτως, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο.
  • Είναι επίσης ανάγκη να επιταχυνθούν οι εργασίες της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου που συγκρότησε η Επιτροπή τον Απρίλιο του 2016 για την εξέταση των νομικών, τεχνικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών διαφόρων μέτρων, με στόχο τη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών. Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τα προσωρινά της πορίσματα στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τους προσεχείς μήνες.
  • Συνεχίζονται επίσης οι εργασίες για την υποβολή μέχρι τον Νοέμβριο πρότασης της Επιτροπής για ένα σύστημα πληροφοριών και άδειας ταξιδιού (ETIAS) στην ΕΕ, ώστε οι υπήκοοι τρίτων χωρών που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης να υποβάλλονται σε εκ των προτέρων ελέγχους όταν ταξιδεύουν στη ζώνη Σένγκεν.
  • Απαιτείται επίσης η ταχεία διεξαγωγή διαπραγματεύσεων και η έγκριση, μέχρι το τέλος του 2016, της πρότασης της Επιτροπής για τον συστηματικό έλεγχο των πολιτών της ΕΕ που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα, καθώς και η δημιουργία ενός συστήματος εισόδου-εξόδου της ΕΕ (EES), ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Η παρούσα έκθεση είναι η πρώτη από μια σειρά μηνιαίων εκθέσεων προόδου προς μια λειτουργική και αποτελεσματική Ένωση Ασφάλειας, σύμφωνα με αίτημα που εξέφρασε ο Πρόεδρος Γιούνκερ στην επιστολή ανάθεσης αποστολής προς τον Επίτροπο Τζούλιαν Κινγκ. Οι μηνιαίες εκθέσεις θα παρουσιάζουν τη δράση των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και θα προσδιορίζουν τους τομείς στους οποίους απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες. Η επόμενη έκθεση προόδου προβλέπεται για τον Νοέμβριο του 2016.

Ιστορικό

 

Η ασφάλεια αποτελεί πάγιο ζήτημα για την Επιτροπή Γιούνκερ από την έναρξη της θητείας της – από τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του Προέδρου Γιούνκερ τον Ιούλιο 2014, ως την πρόσφατη ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης τον Σεπτέμβριο του 2016.

 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Θεματολόγιο για την Ασφάλεια στις 28 Απριλίου 2015, παρουσιάζοντας τις κύριες δράσεις για μια αποτελεσματική αντίδραση της ΕΕ στην τρομοκρατία και τις απειλές κατά της ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση την περίοδο 2015-2020.

 

Από την έγκριση του θεματολογίου έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή του. Βασικοί τομείς ενδιαφέροντος ενισχύθηκαν από σχέδια δράσης που εγκρίθηκαν τον Δεκέμβριο του 2015 σχετικά με τα πυροβόλα όπλα και τις εκρηκτικές ύλες, τον Φεβρουάριο του 2016 για την ενίσχυση του αγώνα κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, στην ανακοίνωση της 6ης Απριλίου 2016 σχετικά με πιο ισχυρά και έξυπνα συστήματα πληροφοριών για τα σύνορα και την ασφάλεια, και στην ανακοίνωση της 20ης Απριλίου 2016 με θέμα «Υλοποίηση του Ευρωπαϊκού Θεματολογίου για την Ασφάλεια για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την οικοδόμηση μιας αποτελεσματικής και πραγματικής Ένωσης Ασφάλειας».

 

Πιο πρόσφατα, η έναρξη λειτουργίας, στις 6 Οκτωβρίου, της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, όπως είχε εξαγγείλει ο Πρόεδρος Γιούνκερ στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης στις 9 Σεπτεμβρίου 2015, και μόνο 9 μήνες μετά τη σχετική πρόταση της Επιτροπής τον Δεκέμβριο, δείχνει μια σαφή δέσμευση για την εφαρμογή των μέτρων στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού θεματολογίου για τη μετανάστευση με στόχο την ενίσχυση της διαχείρισης και της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.

 

Η δημιουργία από τον Πρόεδρο Γιούνκερ ενός ειδικού χαρτοφυλακίου για την Ένωση Ασφάλειας, τον Αύγουστο του 2016, καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην επίσπευση της αντίδρασης κατά της τρομοκρατικής απειλής. Ο Επίτροπος θα επικουρείται από μια οριζόντια ειδική ομάδα που θα αξιοποιεί τις γνώσεις όλων των υπηρεσιών της Επιτροπής, ώστε να δίνεται ώθηση στις εργασίες και να εξασφαλίζεται η εφαρμογή των μέτρων. Η πρώτη συνεδρίαση της ειδικής ομάδας πραγματοποιήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2016.