Προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης: έναρξη λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής

frontex1Λιγότερο από ένα έτος μετά την αρχική πρόταση της Επιτροπής, τέθηκε επίσημα σε λειτουργία ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Η εκδήλωση για την έναρξη λειτουργίας πραγματοποιείται στο μεθοριακό σταθμό ελέγχου Καπιτάν Αντρέεβο στα σύνορα της Βουλγαρίας με την Τουρκία, και περιλαμβάνει παρουσίαση των οχημάτων, του εξοπλισμού και των ομάδων του νέου οργανισμού, καθώς και συνέντευξη Τύπου παρουσία του Eπιτρόπου Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων κ. Δημήτρη Αβραμόπουλου, του Πρωθυπουργού της Βουλγαρίας κ. Μπόικο Μπορίσοφ, της Αντιπρόεδρου της κυβέρνησης και Υπουργού Εσωτερικών της Βουλγαρίας κας Ρουμιάνας Μπαχβάροβα, του Διευθυντή του Frontex κ. Φαμπρίτσε Λετζέρι, Υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ και άλλων ανώτερων αξιωματούχων. Πάνω στις βάσεις που έχει ήδη θέσει ο Frontex, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα παρακολουθεί στενά τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και θα συνεργάζεται με τα κράτη μέλη, ώστε να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται γρήγορα οι πιθανές απειλές για την ασφάλεια της ΕΕ και του χώρου Σένγκεν.

Ο Επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, κ. Δημήτρης Αβραμόπουλος, δήλωσε σχετικά: «Η σημερινή ημέρα αποτελεί ορόσημο στην ιστορία της διαχείρισης των ευρωπαϊκών συνόρων. Από τώρα και στο εξής, τα εξωτερικά σύνορα ενός κράτους μέλους της ΕΕ θα είναι τα εξωτερικά σύνορα όλων μας – τόσο από νομική όσο και από επιχειρησιακή άποψη. Σε λιγότερο από ένα χρόνο θεσπίσαμε ένα πλήρως λειτουργικό ευρωπαϊκό σύστημα συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής, κάνοντας πράξη τις αρχές της συνυπευθυνότητας και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και της Ένωσης. Αυτή ακριβώς είναι η ευρωπαϊκή απάντηση που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του 21ου αιώνα όσον αφορά την ασφάλεια και τη μετανάστευση.»

Ο Πρωθυπουργός της Σλοβακίας κ. Ρόμπερτ Φίκο, χώρας που ασκεί την εναλλασσόμενη προεδρία του Συμβουλίου δήλωσε: «Εγκαινιάζοντας την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, δημιουργούμαι μια νέα πραγματικότητα στα εξωτερικά μας σύνορα. Πρόκειται για απτό αποτέλεσμα της κοινής μας δέσμευσης όπως συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του χάρτη πορείας της Μπρατισλάβα, καθώς και έμπρακτη απόδειξη της ενότητας μεταξύ των κρατών μελών. Θα μας επιτρέψει να επιστρέψουμε στη συνθήκη του Σένγκεν. Η Προεδρία είναι αποφασισμένη να συμβάλει στην περαιτέρω ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής και να μετατρέψει σε μέτρα και τις άλλες δεσμεύσεις του χάρτη πορείας».

Ο Εκτελεστικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής κ. Φαμπρίτσε Λετζέρι, δήλωσε: «Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή και είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος που βλέπω τον Frontex να μετεξελίσσεται σε Ευρωπαϊκό Οργανισμό Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής. Ο νέος οργανισμός είναι ισχυρότερος και καλύτερα εξοπλισμένος για να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της μετανάστευσης και της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Τα καθήκοντά του είναι ευρύτερα και έχει νέες εξουσίες που θα του δώσουν τη δυνατότητα να ενεργεί με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Ο Οργανισμός θα διενεργεί δοκιμές αντοχής στα εξωτερικά σύνορα για να εντοπίζει τυχόν αδυναμίες πριν από την εκδήλωση κρίσεων. Επιπλέον, θα μπορεί να προσφέρει επιχειρησιακή στήριξη στις γειτονικές χώρες εκτός ΕΕ που ζητούν βοήθεια στα σύνορά τους και να ανταλλάσσει πληροφορίες σχετικά με διασυνοριακές εγκληματικές δραστηριότητες με εθνικές αρχές και ευρωπαϊκούς Οργανισμούς με στόχο τη στήριξη των ποινικών ερευνών. Ο Οργανισμός θα έχει επίσης καθοριστικό ρόλο στα θαλάσσια σύνορα της Ευρώπης χάρη στα νέα καθήκοντα ακτοφυλακή που θα αναλάβει.»

 

Στο πλαίσιο της νέας εντολής, διευρύνθηκαν σημαντικά ο ρόλος και οι δραστηριότητες του Οργανισμού. Το μόνιμο προσωπικό του Οργανισμού θα υπερδιπλασιαστεί και ο Οργανισμός θα έχει, για πρώτη φορά, τη δυνατότητα να προμηθεύεται τον εξοπλισμό του και να τον χρησιμοποιεί χωρίς καθυστέρηση σε επιχειρήσεις στα σύνορα. Στη διάθεση του Οργανισμού θα τεθεί εφεδρεία ταχείας κινητοποίησης τουλάχιστον 1.500 συνοριοφυλάκων, καθώς και απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού, ώστε να μην υπάρξουν ξανά ελλείψεις προσωπικού ή εξοπλισμού για τις επιχειρήσεις του. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα διασφαλίζει τώρα την εφαρμογή των προτύπων της Ένωσης για τη διαχείριση των συνόρων μέσω τακτικών αναλύσεων κινδύνου και υποχρεωτικών εκτιμήσεων τρωτότητας.

Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα αποτελέσει τον «ελλείποντα κρίκο» για την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης, ώστε οι πολίτες να μπορούν να συνεχίσουν να ζουν και να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμβάλλοντας στην τήρηση της δέσμευσης της Ευρώπης για την αποκατάσταση της κανονικής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν και την άρση των προσωρινών ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα έως το τέλος του έτους, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση Χάρτης πορείας «Αποκατάσταση του χώρου Σένγκεν», που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 4 Μαρτίου.

Ο νέος οργανισμός θα αρχίσει να λειτουργεί πλήρως μέσα στους επόμενους μήνες:

 

  • 6 Οκτωβρίου 2016: ο νέος Οργανισμός τίθεται νομίμως σε λειτουργία
  • 6 Δεκεμβρίου 2016: αρχίζουν να λειτουργούν η εφεδρεία ταχείας αντίδρασης και το απόθεμα τεχνικού εξοπλισμού
  • Έως τον Δεκέμβριο του 2016: 50 νέες προσλήψεις στον οργανισμό
  • 7 Ιανουαρίου 2017: αρχίζουν να λειτουργούν οι εφεδρείες επιστροφής
  • Ιανουάριος-Μάρτιος 2017: ολοκλήρωση των πρώτων εκτιμήσεων τρωτότητας.

 

 

Ιστορικό

 

Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, όπως ανακοίνωσε ο Πρόεδρος Γιούνκερ στην ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης στις 9 Σεπτεμβρίου 2015, είναι ένα από τα μέτρα που προβλέπονται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης για τη μετανάστευση με στόχο την ενίσχυση της διαχείρισης και της ασφάλειας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Ο χώρος Σένγκεν χωρίς εσωτερικά σύνορα είναι βιώσιμος μόνον αν ασφαλίσουμε και προστατεύσουμε αποτελεσματικά τα εξωτερικά σύνορα.

 

Στις 15 Δεκεμβρίου 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, με βάση τις υφιστάμενες δομές του Frontex, με στόχο να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις και τα πολιτικά δεδομένα που αντιμετωπίζει η ΕΕ σε ό,τι αφορά τη μετανάστευση και την εσωτερική ασφάλεια. Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σε χρόνο ρεκόρ, μόλις σε εννέα μήνες.

 

Η Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της μετανάστευσης, στη βελτίωση της εσωτερικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη διασφάλιση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. Η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής θα διασφαλίσει την αποτελεσματική διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, ως κοινή ευθύνη της Ένωσης και των κρατών μελών της.