Φθινοπωρινή δέσμη «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου»: πιο ισχυρή και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάκαμψη

investΗ Επιτροπή καθορίζει τις οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες της ΕΕ για το επόμενο έτος, επιβεβαιώνει την ανάγκη μετάβασης σε έναν πιο θετικό δημοσιονομικό προσανατολισμό για τη ζώνη του ευρώ και ολοκληρώνει την αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ.

Η Επιτροπή παρουσίασε τις απόψεις της για τις οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες της ΕΕ για το επόμενο έτος, με βάση τις κατευθύνσεις που περιέχονται στην ομιλία του Προέδρου Γιούνκερ για την κατάσταση της Ένωσης το 2016<https://ec.europa.eu/priorities/state-union-2016_el> και τα τελευταία οικονομικά στοιχεία των φθινοπωρινών προβλέψεων 2016 της Επιτροπής<http://ec.europa.eu/economy_finance/eu/forecasts/2016_autumn_forecast_en.htm>. Η σημερινή δέσμη σηματοδοτεί την έναρξη του κύκλου οικονομικής διακυβέρνησης για το 2017, του λεγόμενου «Ευρωπαϊκού Εξαμήνου».[1]
Ο Πρόεδρος Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ δήλωσε: «Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2017 που ξεκινάμε σήμερα θα είναι καθοριστικό για την οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη της Ευρώπης. Έχω την πεποίθηση ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Για τον λόγο αυτόν η Επιτροπή συνιστά, σήμερα, θετικό δημοσιονομικό προσανατολισμό ώστε να υποστηρίξει την ανάκαμψη και τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας η οποία δεν θα πρέπει να αναλάβει, εξ ολοκλήρου, το εν λόγω βάρος. Το κάθε κράτος μέλος πρέπει να συμβάλει ανάλογα: όσοι έχουν τη δυνατότητα πρέπει να επενδύσουν περισσότερο, ενώ όσοι διαθέτουν μικρότερα δημοσιονομικά περιθώρια θα πρέπει να εξακολουθήσουν τις μεταρρυθμίσεις και τη φιλοαναπτυξιακή δημοσιονομική εξυγίανση.

Έχουμε σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την απασχόληση και την ανάπτυξη, η ανάκαμψη όμως είναι πολύ αργή και η αβεβαιότητα μεγάλη. Έχουμε μια μοναδική ευκαιρία, αλλά και καθήκον να ενεργήσουμε, και πρέπει να το κάνουμε τώρα. Όπως τόνισα στην ομιλία μου για την κατάσταση της Ένωσης, οφείλουμε όλοι μας να πραγματοποιήσουμε μεταρρυθμίσεις, να προωθήσουμε επενδύσεις και να εφαρμόσουμε υπεύθυνες δημοσιονομικές πολιτικές, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη. Για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα, αυτό συνεπάγεται μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική για να δοθεί ώθηση στην οικονομία. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε μια δημοσιονομική πολιτική που θα στηρίζει τη νομισματική πολιτική και σε έναν πιο δίκαιο και αποτελεσματικό καταμερισμό των προσπαθειών μεταξύ των χωρών: τα κράτη μέλη που έχουν τη δυνατότητα οφείλουν να επενδύσουν περισσότερα, ενώ τα κράτη μέλη που χρειάζεται να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες πρέπει να συνεχίσουν να επικεντρώνονται στην εξυγίανση και στις μεταρρυθμίσεις. Από το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη έως την εμβάθυνση της ενιαίας μας αγοράς και την εφαρμογή του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, διασφαλίζουμε ότι το δημόσιο χρήμα δαπανάται σωστά και μπορεί να επενδυθεί με τον μέγιστο δυνατό αντίκτυπο. Το θέμα αυτό μας αφορά όλους. Πρέπει να δράσουμε από κοινού για να επιτύχουμε καλύτερα αποτελέσματα».

Η Ευρώπη βιώνει μια εύθραυστη, πλην όμως σχετικά ανθεκτική ανάκαμψη, με έντονο το στοιχείο της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Το ΑΕΠ της είναι σήμερα υψηλότερο από ότι πριν από την κρίση. Η ανεργία μειώνεται και αυξάνονται εκ νέου οι επενδύσεις. Ωστόσο, δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού. Ορισμένοι από τους ευνοϊκούς παράγοντες που στήριζαν μέχρι σήμερα την ανάκαμψη εξασθενούν. Τα προβλήματα που κληροδότησε η κρίση, ιδίως οι κοινωνικές επιπτώσεις, τα υψηλά επίπεδα δημόσιου και ιδιωτικού χρέους και το μερίδιο των μη εξυπηρετούμενων δανείων, εξακολουθούν να είναι έντονα.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους, σύμφωνα με τις αρχές του «ενάρετου τριγώνου» που συνίστανται στην τόνωση των επενδύσεων, την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και την εφαρμογή υπεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών δίνοντας, με τον τρόπο αυτό, έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη και στην επίτευξη μιας πιο ισότιμης ανάπτυξης. Η Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα τις προτεραιότητες δράσης σε επίπεδο ΕΕ στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2017<http://ec.europa.eu/atwork/key-documents/index_el.htm>, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης του επενδυτικού σχεδίου για την Ευρώπη. <https://ec.europa.eu/priorities/jobs-growth-and-investment/investment-plan_el> Η σημερινή δέσμη παρέχει περαιτέρω κατευθύνσεις για τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές των κρατών μελών.

Όσον αφορά ειδικότερα τη ζώνη του ευρώ, η Επιτροπή ζητεί επίσης να προωθηθεί ένας σημαντικά πιο θετικός δημοσιονομικός προσανατολισμός για τη νομισματική ζώνη στο σύνολό της προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος «χαμηλής ανάπτυξης και χαμηλού πληθωρισμού» και να στηριχθεί η νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η Επιτροπή εκδίδει επίσης τις γνώμες της για τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ για το 2017.

Οι κατευθύνσεις πολιτικής της Ετήσιας Επισκόπησης της Ανάπτυξης συνοδεύονται από ανακοίνωση σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό της ζώνης του ευρώ, σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, καθώς και από μια εμπεριστατωμένη ανάλυση των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών και των συνθηκών της αγοράς εργασίας (σύνδεσμος προς τα έγγραφα). Επίσης, η Επιτροπή εκδίδει Γνώμες σχετικά με τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ για το 2017.

Ένας θετικός δημοσιονομικός προσανατολισμός για τη ζώνη του ευρώ
Στην επιστολή προθέσεων<https://ec.europa.eu/priorities/state-union-2016_el> που συνόδευε την ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης το 2016, ο Πρόεδρος Γιούνκερ ανακοίνωσε την πρόθεση της Επιτροπής να προωθήσει «έναν θετικό δημοσιονομικό προσανατολισμό για τη ζώνη του ευρώ, με στόχο τη στήριξη της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας». Η συζήτηση σχετικά με τον κατάλληλο δημοσιονομικό προσανατολισμό για τη ζώνη του ευρώ αποτελεί βασικό στοιχείο των προσπαθειών της Επιτροπής για την ολοκλήρωση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης της Ευρώπης, στο πλαίσιο του 1ου σταδίου των επακόλουθων ενεργειών της έκθεσης των πέντε προέδρων του Ιουνίου 2015<https://ec.europa.eu/priorities/publications/five-presidents-report-completing-europes-economic-and-monetary-union_en> («εμβάθυνση στην πράξη»).

Τόσο η νομισματική όσο και η δημοσιονομική πολιτική διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη μακροοικονομική σταθεροποίηση. Η νομισματική πολιτική της ζώνης του ευρώ έχει επινοηθεί και σχεδιαστεί ως ενιαίο μέσο. Αντίθετα, ελλείψει ενός κεντρικού προϋπολογισμού ή ενός σταθεροποιητικού μηχανισμού, η δημοσιονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ είναι το άθροισμα των 19 επιμέρους δημοσιονομικών πολιτικών. Πράγματι, με βάση τα τελευταία στοιχεία, και χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η προβλεπόμενη στους κανόνες ευελιξία, η πλήρης συμμόρφωση με τις δημοσιονομικές απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στις συστάσεις ανά χώρα<http://www.consilium.europa.eu/el/policies/european-semester/2016/> (ΣΑΧ), Συμβούλιο τον Ιούλιο του 2016, προϋποθέτει συνολικά έναν μετρίως περιοριστικό δημοσιονομικό προσανατολισμό για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, τα έτη 2017 και 2018. Λαμβανομένων υπόψη, αφενός, της ανάγκης να διατηρηθεί η ανάκαμψη και, αφετέρου, της γενικότερης αβεβαιότητας που επικρατεί σήμερα, δεν θα ήταν σκόπιμο να υιοθετηθεί ένας τέτοιος δημοσιονομικός προσανατολισμός.

Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή τονίζει την ανάγκη για έναν θετικότερο δημοσιονομικό προσανατολισμό, αλλά και την ευκαιρία που παρουσιάζεται σήμερα για την επίτευξή του. Ο θετικός δημοσιονομικός προσανατολισμός αναφέρεται τόσο στην υποστηρικτική, δηλαδή την επεκτατική κατεύθυνση που θα πρέπει να λάβει συνολικά η δημοσιονομική πολιτική όσο και στη σύνθεση της δημοσιονομικής προσαρμογής, από την άποψη του καταμερισμού των προσπαθειών μεταξύ των χωρών και των τύπων δαπανών και/ή φόρων που αυτή συνεπάγεται.

Για την επίτευξη ενός τέτοιου δημοσιονομικού προσανατολισμού, η ζώνη του ευρώ πρέπει να υιοθετήσει μια πιο συλλογική προσέγγιση που θα συνεκτιμά τις διαφορετικές συνθήκες των χωρών που την απαρτίζουν: i) τα κράτη μέλη που όχι απλώς επιτυγχάνουν αλλά και υπερβαίνουν τους δημοσιονομικούς στόχους τους θα πρέπει να αξιοποιούν τα δημοσιονομικά τους περιθώρια για τη στήριξη της εγχώριας ζήτησης και των ποιοτικών επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών, ως μέρους του επενδυτικού Σχεδίου για την Ευρώπη· ii) τα κράτη μέλη που χρειάζονται περαιτέρω δημοσιονομικές προσαρμογές στο πλαίσιο του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης πρέπει να φροντίζουν να συμμορφώνονται συνολικά με τις απαιτήσεις του· iii) τα κράτη μέλη που υπάγονται στο διορθωτικό σκέλος του Συμφώνου, οφείλουν να διασφαλίζουν την έγκαιρη διόρθωση των υπερβολικών ελλειμμάτων τους, μεταξύ άλλων με την παροχή περιθωρίων ασφαλείας για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων.

Σύσταση για την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ

Σύμφωνα με την ανακοίνωση για τον δημοσιονομική προσανατολισμό της ζώνης του ευρώ, η Επιτροπή συστήνει δημοσιονομική επέκταση έως και 0,5% του ΑΕΠ το 2017 για τη ζώνη του ευρώ στο σύνολό της. Αυτό αναμένεται να συμβάλει σε ένα ισορροπημένο μείγμα πολιτικής για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων και την ενίσχυση της ανάκαμψης. Η σύσταση επισημαίνει επίσης την ανάγκη πραγματοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και βελτίωσης της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών.

Από το προηγούμενο έτος, η Επιτροπή υποβάλλει αυτή τη σύσταση νωρίτερα στο πλαίσιο του ετήσιου κύκλου, ώστε να μπορούν να ενσωματώνονται καλύτερα η διάσταση της ζώνης του ευρώ και οι εθνικές διαστάσεις στον εθνικό δημοσιονομικό προγραμματισμό και, συνεπώς, να μπορούν τα κράτη μέλη να συνεκτιμούν τις πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις και τις κοινές ευθύνες. Η σύσταση παρέχει κατευθύνσεις για το σύνολο της ζώνης του ευρώ και αποσκοπεί στην προαγωγή πολιτικών που προωθούν τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη σύγκλιση, καθώς και την τόνωση των επενδύσεων με στόχο τη στήριξη της ανάπτυξης.

Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (ΕΜΕ)

Η έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (ΕΜΕ) αποτελεί αναπόσπαστο εργαλείο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και αποσκοπεί στην πρόληψη ή τη διόρθωση των ανισορροπιών που εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ ή της ΕΕ συνολικά, και στην ενθάρρυνση της λήψης κατάλληλων μέτρων πολιτικής (διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών – ΔΜΑ). Η ΕΜΕ προσδιορίζει τα κράτη μέλη για τα οποία η Επιτροπή θα πρέπει να πραγματοποιήσει περαιτέρω εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις προκειμένου να εκτιμήσει κατά πόσον αυτά αντιμετωπίζουν ανισορροπίες. Βασίζεται στην οικονομική ανάγνωση ενός πίνακα αποτελεσμάτων που περιλαμβάνει συμφωνημένους δείκτες.

Το 2017, 13 χώρες θα αποτελέσουν αντικείμενο εμπεριστατωμένης επισκόπησης επειδή εντοπίστηκαν ανισορροπίες στην ανάλυση που προέκυψε από την εξέταση του εν λόγω πίνακα. Πρόκειται για τις ίδιες 13 χώρες για τις οποίες διαπιστώθηκαν ανισορροπίες κατά τον προηγούμενο γύρο των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεων (Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρος, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιρλανδία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία, Σλοβενία, Ισπανία και Σουηδία). Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τα συμπεράσματα των εμπεριστατωμένων επισκοπήσεών της στις ετήσιες εκθέσεις ανά χώρα στις αρχές του 2017.

Η φετινή ΕΜΕ εξετάζει την πρόοδο όσον αφορά τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών, ιδίως στη ζώνη του ευρώ, υπό το πρίσμα της συνεχιζόμενης μείωσης του εσωτερικού και του εξωτερικού χρέους, ορισμένων προβλημάτων που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ο τραπεζικός τομέας, καθώς και της δυναμικής των τιμών των κατοικιών και των εξελίξεων στην αγορά εργασίας, συνεκτιμώντας συγχρόνως την κοινωνική κατάσταση.

Συνολικά, η ζώνη του ευρώ εξακολουθεί να έχει το μεγαλύτερο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παγκοσμίως. Διευρύνθηκε το 2015 και αναμένεται να αυξηθεί και πάλι φέτος. Το πλεόνασμα της ζώνης του ευρώ καταδεικνύει την αδυναμία της εγχώριας ζήτησης τα τελευταία έτη και τις προσπάθειες μείωσης του χρέους σε διάφορους τομείς και κράτη μέλη.

Σχέδιο κοινής έκθεσης για την απασχόληση

Η φετινή έκθεση παρουσιάζει συνοπτικά τις επιδόσεις των κρατών μελών με βάση το ποσοστό ανεργίας, το ποσοστό ανεργίας των νέων, τον αριθμό των ατόμων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, το ποσοστό των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο φτώχειας και το επίπεδο ανισότητας.

Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η ανάκαμψη δημιουργεί όλο και περισσότερες θέσεις εργασίας χάρη, μεταξύ άλλων, στις πρόσφατες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν σε έναν αριθμό κρατών μελών. Από το 2013 έχουν δημιουργηθεί οκτώ εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας, εκ των οποίων σχεδόν 5 εκατομμύρια από την έναρξη της θητείας της παρούσας Επιτροπής. Το ποσοστό ανεργίας στην ΕΕ εξακολούθησε να μειώνεται και ανήλθε σε 8,5% τον Σεπτέμβριο του 2016 (10% στη ζώνη του ευρώ), φθάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2009 (από το 2011 στη ζώνη του ευρώ). Συγχρόνως, το ποσοστό απασχόλησης για την ηλικιακή ομάδα 20-64 ανέρχεται σε 71,1% (δεύτερο τρίμηνο του 2016), για πρώτη φορά μεγαλύτερο από το αντίστοιχο ποσοστό του 2008. Αυτό σημαίνει ότι ο στόχος του 75% για το ποσοστό απασχόλησης που έχει τεθεί στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» για το 2020 μπορεί να επιτευχθεί, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστεί η τρέχουσα τάση. Παρόλο που είναι εμφανή τα πρώτα σημάδια σύγκλισης μεταξύ των κρατών μελών, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την απασχόληση και τα κοινωνικά αποτελέσματα. Τα επίπεδα ανεργίας και φτώχειας εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά σε πολλές περιφέρειες της Ευρώπης. Τα υψηλά επίπεδα ανισότητας μειώνουν τα οικονομικά αποτελέσματα, καθώς και το δυναμικό για βιώσιμη ανάπτυξη.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης την έκταση των μεταρρυθμίσεων που πραγματοποιούνται στα κράτη μέλη. Θα εγκριθεί από κοινού με το Συμβούλιο.

Αξιολόγηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων

Η Επιτροπή ολοκλήρωσε επίσης την αξιολόγησή της για το κατά πόσον τα σχέδια δημοσιονομικών προγραμμάτων (ΣΔΠ) των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ για το 2017 είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Σε πολλές περιπτώσεις, ωστόσο, εκτιμά ότι οι σχεδιαζόμενες δημοσιονομικές προσαρμογές υπολείπονται, ή υπάρχει κίνδυνος να υπολείπονται, των απαιτήσεων του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Συγκεκριμένα:

Όσον αφορά τις δεκαπέντε χώρες που υπάγονται στο προληπτικό σκέλος του ΣΣΑ:

– για πέντε χώρες (Γερμανία, Εσθονία, Λουξεμβούργο, Σλοβακία και Κάτω Χώρες), διαπιστώνεται ότι τα ΣΔΠ συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017.
– για τέσσερις χώρες (Ιρλανδία, Λετονία, Μάλτα, Αυστρία), διαπιστώνεται ότι τα ΣΔΠ συμμορφώνονται σε γενικές γραμμές με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017. Τα προγράμματα των χωρών αυτών ενδέχεται να οδηγήσουν σε κάποια απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την κατεύθυνση της επίτευξης των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών στόχων τους.

– για έξι χώρες (Βέλγιο, Ιταλία, Κύπρος, Λιθουανία, Σλοβενία, Φινλανδία), τα ΣΔΠ ενέχουν κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017. Τα ΣΔΠ αυτών των κρατών μελών ενδέχεται να οδηγήσουν σε σημαντική απόκλιση από την πορεία προσαρμογής προς την επίτευξη του μεσοπρόθεσμου στόχου. Ωστόσο, η Φινλανδία ζήτησε να κάνει χρήση της ρήτρας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της ρήτρας επενδύσεων. Η Επιτροπή θα λάβει υπόψη την αβεβαιότητα όσον αφορά τις εκτιμήσεις του κενού παραγωγής κατά την εξέταση της επιλεξιμότητας της Φινλανδίας για τη ρήτρα, κάτι που μπορεί στη συνέχεια να επηρεάσει την εκτίμηση της συμμόρφωσης. Στην περίπτωση τηςΛιθουανίας, το ΣΔΠ που καταρτίστηκε με την παραδοχή της αμετάβλητης πολιτικής περιλαμβάνει αίτημα για χρήση της ρήτρας διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Η πλήρης αξιολόγηση της πιθανής επιλεξιμότητας της Φινλανδίας και της Λιθουανίας για ευελιξία θα πραγματοποιηθεί εντός του κανονικού κύκλου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στο πλαίσιο της αξιολόγησης του προγράμματος σταθερότητας του 2017.

Όσον αφορά τις τρεις χώρες που υπάγονται επί του παρόντος στο διορθωτικό σκέλος του ΣΣΑ (δηλαδή σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος):

– για τη Γαλλία, διαπιστώνεται ότι το ΣΔΠ συμμορφώνεται σε γενικές γραμμές με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017, καθώς σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2016, το 2017 το ονομαστικό έλλειμμα θα είναι ελαφρώς κατώτερο της τιμής αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Ωστόσο, παρατηρείται ότι οι δημοσιονομικές προσπάθειες είναι αισθητά χαμηλότερες από τις συνιστώμενες και ότι δεν θα επιτευχθεί διατηρήσιμη διόρθωση το 2018 με βάση των παραδοχή των αμετάβλητων πολιτικών.

– για την Ισπανία, διαπιστώνεται ότι υπάρχει κίνδυνος μη συμμόρφωσης του ΣΔΠ με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017. Μολονότι αναγνωρίζεται ότι οι προβλέψεις αυτές βασίζονται στην παραδοχή της αμετάβλητης πολιτικής, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής για το 2017 δεν θα επιτευχθούν ούτε ο ενδιάμεσος στόχος για το ονομαστικό έλλειμμα ούτε η συνιστώμενη δημοσιονομική προσπάθεια.

– για την Πορτογαλία, διαπιστώνεται ότι το ΣΔΠ ενέχει κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του ΣΣΑ για το 2017, παρόλο που η προβλεπόμενη απόκλιση υπερβαίνει οριακά μόνο το κατώτατο όριο που έχει καθοριστεί για τη σημαντικής απόκλιση. Ως εκ τούτου, οι κίνδυνοι φαίνεται να είναι περιορισμένοι υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν τα αναγκαία δημοσιονομικά μέτρα. Η Πορτογαλία, που υπάγεται επί του παρόντος στο διορθωτικό σκέλος, προβλέπεται να τηρήσει φέτος την τιμή αναφοράς του 3% του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη, σύμφωνα με τις συστάσεις. Θα μπορούσε να υπαχθεί στο προληπτικό σκέλος από το 2017 εφόσον επιτευχθεί έγκαιρη και διατηρήσιμη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Η Πορτογαλία και η Ισπανία υπέβαλαν τα ΣΔΠ στα μέσα Οκτωβρίου, καθώς και εκθέσεις σχετικά με τα μέτρα που έλαβαν σε συνέχεια των αποφάσεων του Συμβουλίου να απευθύνει προειδοποίηση, οι οποίες εκδόθηκαν στις 8 Αυγούστου 2016, σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 9 της Συνθήκης. Η Επιτροπή αξιολόγησε εν τω μεταξύ αυτά τα έγγραφα και ξεκίνησε διαρθρωμένο διάλογο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρέπει να ανασταλούν οι διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος και των δύο κρατών μελών. Συνεπώς, δεν συντρέχουν πλέον οι συνθήκες που απαιτούσαν την υποβολή πρότασης από την Επιτροπή για αναστολή μέρους της χρηματοδότησης από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία. Δεν θα υπάρξει τέτοια πρόταση.

Επόμενα βήματα

Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο, ειδικότερα, το Eurogroup και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να εξετάσουν και να εγκρίνουν τις κατευθύνσεις που παρουσιάζονται στο παρόν έγγραφο. Προσβλέπει σε περαιτέρω συζητήσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις προτεραιότητες για την ΕΕ και τη ζώνη του ευρώ.
Ενόψει της έκδοσης των εκθέσεων ανά χώρα στις αρχές του 2017, της υποβολής των εθνικών προγραμμάτων και της δημοσίευσης των ειδικών ανά χώρα συστάσεων την επόμενη άνοιξη, η Επιτροπή προτίθεται να εντείνει το διάλογο με τα κράτη μέλη ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή αντίληψη των αμοιβαίων προτεραιοτήτων, καθώς και της επιτυχημένης εφαρμογής και προγραμματισμού των μεταρρυθμίσεων. Θα πραγματοποιηθούν αποστολές σε πολιτικό επίπεδο, υπό την καθοδήγηση του αρμόδιου αντιπροέδρου. Επίσης, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τις απόψεις τους για την ανάλυση της Επιτροπής κατά τη διάρκεια διμερών συνεδριάσεων.

Στην ανακοίνωση ζητείται επίσης η ενεργός συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων, καθώς και των κοινωνικών εταίρων, στην κατάρτιση και την υλοποίηση των εθνικών προγραμμάτων.