7η Ετήσια Έκδοση, Ειδικό Αφιέρωμα 2015: ΟΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΕ

01

Προτεραιότητες: Η Ενίσχυση της Ανάκαμψης και η Προώθηση της Σύγκλισης

 02

Εισαγωγή

Η Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης δρομολογεί τον ετήσιο κύκλο της οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ. Καθορίζει τις γενικές οικονομικές και κοινωνικές προτεραιότητες της Ένωσης και παρέχει κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής στα κράτη μέλη για το επόμενο έτος.

Οι πολιτικές προκλήσεις διαφέρουν μεταξύ των χωρών και, ως εκ τούτου, θα διαφέρει και ο τρόπος αντιμετώπισής τους. Ωστόσο, υπάρχουν προεξάρχοντα θέματα που επηρεάζουν την ΕΕ στο σύνολό της.

Για την ενίσχυση της ανάκαμψης και την προώθηση της σύγκλισης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά να ληφθούν ως βάση οι τρεις κύριοι πυλώνες που καθορίστηκαν ήδη από το έτος 2015 για την οικονομική και κοινωνική πολιτική της ΕΕ: Δηλαδή: α) Η αναζωογόνηση των επενδύσεων, β) Η υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και γ) Η εφαρμογή υπεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών.

03

Η εν λόγω οικονομική δέσμη μέτρων βασίζεται στα πλέον πρόσφατα στοιχεία των φθινοπωρινών οικονομικών προβλέψεων της Επιτροπής. Αντικατοπτρίζει, επίσης, τη νέα προσέγγιση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου που καθορίζεται στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τα βήματα για την Ολοκλήρωση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, στην οποία δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην απασχόληση και τις κοινωνικές επιδόσεις καθώς και στη διάσταση της ζώνης του ευρώ.

Οι προτεραιότητες της Ανάπτυξης που ίσχυσαν λοιπόν για το έτος 2015 (όπως επενδύσεις, διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική ευθύνη), επικαιροποιούνται για να αποτελέσουν και πάλι τις βασικές προτεραιότητες και το έτος 2016 με βάση την πρόοδο που σημειώθηκε και τις νέες προκλήσεις που τίθενται.

Οι προτεραιότητες που προτάθηκαν για το έτος 2016 είναι:

  1. Αναζωογόνηση των Επενδύσεων

04

Το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη το οποίο πρότεινε η Επιτροπή πριν από ένα χρόνο, αποσκοπούσε στην κινητοποίηση πρόσθετων επενδύσεων ύψους τουλάχιστον 315 δις ευρώ σε διάστημα 3 ετών και στην επαναφορά των επενδύσεων σε βιώσιμα προ κρίσης επίπεδα. Χάρη στην ταχεία υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, καθώς και στην επιχειρησιακή συμβολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων είναι πλέον πλήρως λειτουργικό. Ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Επενδυτικών Συμβουλών έχει αρχίσει να λειτουργεί. Η Πύλη Ευρωπαϊκών Επενδυτικών Έργων θα δρομολογηθεί στις αρχές του 2016.

Το εν λόγω σχέδιο πρέπει να συνοδεύεται βέβαια από προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο, δεδομένου ότι οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Επίσης, η υποστήριξη του ανθρώπινου κεφαλαίου είναι σημαντική για τις επενδύσεις. Προκειμένου να αναπτυχθεί ο διάλογος με τα κράτη μέλη, η Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης δημοσιεύεται παράλληλα με ειδικές ανά χώρα πληροφορίες και συστάσεις για τις κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζονται στον τομέα των επενδύσεων σε εθνικό επίπεδο.

Επιπλέον, η Τραπεζική Ένωση πρέπει να ολοκληρωθεί για να ενισχύσει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και να εξομαλύνει τον δανεισμό στην πραγματική οικονομία στη ζώνη του ευρώ και πέραν αυτής. Πρέπει, επίσης, να επιταχυνθούν οι εργασίες που αφορούν την Ένωση Κεφαλαιαγορών, ώστε να μπορούν οι οικονομικοί παράγοντες να ωφελούνται από μεγαλύτερη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης.

 

  1. Διαρθρωτικές Μεταρρυθμίσεις για τον Εκσυγχρονισμό των Οικονομιών στην ΕΕ

05

Καθώς το επίκεντρο εξακολουθεί να μετατοπίζεται από την αντιμετώπιση της κρίσης προς την οικοδόμηση στέρεων βάσεων για την απασχόληση και την ανάπτυξη, χρειάζεται μια ανανεωμένη δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό αποτελεί, επίσης, μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας των κρατών μελών να διορθώσουν τις ανισορροπίες τους και να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους σε ορισμένους ζωτικούς τομείς για την παραγωγικότητα και τη σύγκλιση.

Οι πολιτικές για την αγορά εργασίας πρέπει να επιτύχουν τόσο ευελιξία όσο και ασφάλεια στην αγορά εργασίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στα πιεστικά ζητήματα της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των νέων. Χρειάζεται, επίσης, δράση για να επιτευχθούν πιο ενοποιημένες και ανταγωνιστικές αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, οι οποίες ως εκ τούτου θα προωθήσουν την καινοτομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Η Επιτροπή θα αρχίσει συζήτηση με τα κράτη μέλη και άλλους εταίρους όσον αφορά τόσο τις προκλήσεις, όσο και τις πιθανές απαντήσεις πολιτικής στους σχετικούς τομείς, προκειμένου να διευκολύνει τη σύγκλιση προς τα κράτη με τις καλύτερες επιδόσεις.

 

  1. Υπευθυνότητα στα Δημόσια Οικονομικά

06

Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός για το 2016 αναμένεται να είναι γενικά ουδέτερος στη ζώνη του ευρώ και στο σύνολο της ΕΕ. Η εξέλιξη της ανάπτυξης και τα χαμηλά επιτόκια, σε συνδυασμό με τη μείωση των δημόσιων ελλειμμάτων τα τελευταία χρόνια, συνέβαλαν στη σταθεροποίηση των επιπέδων του δημόσιου χρέους και στη βελτίωση της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών. Η μείωση του αριθμού των χωρών σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος αντικατοπτρίζει αυτή τη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης. Ωστόσο, είναι διαφορετικές οι δημοσιονομικές προσπάθειες που πρέπει να καταβάλουν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι πολύ υψηλό σε πολλά κράτη μέλη. Αυτό καθιστά τις οικονομίες πιο ευάλωτες σε δυσμενείς κλυδωνισμούς και λειτουργεί ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

Όσον αφορά τα έσοδα, είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ότι τα φορολογικά συστήματα είναι αποτελεσματικά και προς αναπτυξιακή κατεύθυνση. Πρέπει, επίσης, να εκλείψουν τα αντικίνητρα για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και να καταστούν δικαιότερα και αποτελεσματικότερα. Παράλληλα, τα συστήματα κοινωνικής προστασίας θα πρέπει να εκσυγχρονιστούν για να αντιμετωπίσουν τις επικείμενες δημογραφικές προκλήσεις.

 

  1. Σύσταση για την Οικονομική Πολιτική της Ζώνης του Ευρώ

07

Δεδομένης της έντονης εξάρτησης και του ενδεχομένου δευτερογενών επιπτώσεων μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ, πρέπει να ενισχυθεί ο συντονισμός και η εποπτεία των οικονομικών πολιτικών όλων των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ. Για την καλύτερη ενσωμάτωση της διάστασης της ζώνης του ευρώ και των εθνικών διαστάσεων της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ, η Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης για το 2016 συνοδεύεται από σύσταση για τη λειτουργία Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή σε σχέση με τους προηγούμενους κύκλους του Εξαμήνου κατά τους οποίους η σύσταση για τη ζώνη του ευρώ προτεινόταν παράλληλα με τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς το τέλος του Εξαμήνου, την άνοιξη. Η εν λόγω σύσταση του 2016 για τη ζώνη του ευρώ επικεντρώνεται σε καίρια ζητήματα για την εύρυθμη λειτουργία της ζώνης του ευρώ και παρέχει κατευθύνσεις για την εφαρμογή συγκεκριμένων ενεργειών.

Αναλυτικότερες πληροφορίες μπορείτε να αναζητήσετε στους παρακάτω συνδέσμους:

 

  1. Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (ΕΜΕ)

08

Η Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (ΕΜΕ) αποτελεί την αφετηρία του ετήσιου κύκλου εποπτείας στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ) και παρουσιάζεται κατά παράδοση ταυτόχρονα με την Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης. Η ΕΜΕ έχει στόχο τον εντοπισμό των κινδύνων για ανισορροπίες που χρειάζονται περαιτέρω εμπεριστατωμένη διερεύνηση, δεδομένου ότι είναι πιθανό να επηρεάζουν αρνητικά τις επιδόσεις των εθνικών οικονομιών, της ζώνης του ευρώ ή της ΕΕ συνολικά.

Για το 2016 και σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν τα προηγούμενα έτη, η διάσταση της απασχόλησης και η κοινωνική διάσταση της Έκθεσης του Μηχανισμού Επαγρύπνησης ενισχύονται με την προσθήκη τριών ονομαστικών δεικτών στον πίνακα αποτελεσμάτων για τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών. Παρέχεται, επίσης, ιδιαίτερη έμφαση στην ζώνη του ευρώ αυτή καθαυτή, δεδομένης της βαθύτερης αλληλεξάρτησης των οικονομιών της.

Σύμφωνα με την Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης, τα κράτη μέλη συνεχίζουν την αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών που εντοπίστηκαν τα προηγούμενα έτη. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι τομείς ανησυχίας και εμφανίζονται νέες προκλήσεις. Οι αδυναμίες που συνδέονται με τα υψηλά επίπεδα χρέους εξακολουθούν να δημιουργούν ανησυχίες σε ένα πλαίσιο υποτονικής εγχώριας ζήτησης. Κατά την περίοδο που καλύπτεται από τις προβλέψεις 2015 – 2017, τα πλεονάσματα εξακολουθούν να είναι σημαντικά σε ορισμένα κράτη μέλη. Συγκεντρωτικά, η ζώνη του ευρώ έχει ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως πλεονάσματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Αν και η μείωση των τιμών βασικών προϊόντων και η υποτίμηση του ευρώ συνέβαλαν στη βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου, το πλεόνασμα αντικατοπτρίζει, ακόμη, μια προτίμηση στην εθνική αποταμίευση έναντι των επενδύσεων.

Η Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (ΕΜΕ) προσδιορίζει τα κράτη μέλη για τα οποία απαιτείται περαιτέρω εμπεριστατωμένη επισκόπηση προκειμένου να εκτιμηθεί εάν πλήττονται από ανισορροπίες. Για τον κύκλο του Εξαμήνου του 2016, δεκαοκτώ (18) χώρες θα αποτελέσουν αντικείμενο εμπεριστατωμένης επισκόπησης στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών. Για 16 χώρες διαπιστώθηκε ανισορροπία στο πλαίσιο του προηγούμενου κύκλου και απαιτείται σήμερα νέα εμπεριστατωμένη επισκόπηση για να εκτιμηθεί εάν οι ανισορροπίες παραμένουν (Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κροατία, Ουγγαρία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σουηδία και Φινλανδία).

Επιπλέον, θα πραγματοποιηθούν εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις για την Αυστρία και την Εσθονία. Η κατάσταση στην Κύπρο θα αξιολογηθεί όταν η χώρα βγει από το πρόγραμμα χρηματοδοτικής συνδρομής – γεγονός που αναμένεται τον Μάρτιο του 2016.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει τα συμπεράσματα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης στις ετήσιες εκθέσεις ανά χώρα που προβλέπονται τον Φεβρουάριο του 2016.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αναζητήσετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

 

  1. Σχέδιο Κοινής Έκθεσης για την Απασχόληση

09

Η Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης για το 2016 συνοδεύεται από τη δημοσίευση του Σχεδίου Κοινής Έκθεσης για την Απασχόληση της Επιτροπής που θα εγκριθεί από κοινού με το Συμβούλιο (βάσει του άρθρου 148 της ΣΛΕΕ). Η έκθεση αναλύει την κατάσταση της απασχόλησης και την κοινωνική κατάσταση στην Ευρώπη, καθώς και τα μέτρα πολιτικής των κρατών μελών, δείχνει ότι οι ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αποδίδουν καρπούς, επίσης, αναλύει τις δυνατότητες βελτίωσης της απασχόλησης και των κοινωνικών επιδόσεων της ΕΕ στο σύνολό της.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αναζητήσετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

 

  1. Το Πρόγραμμα Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων

10

Όπως έχει ανακοινωθεί ήδη, η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει σταδιακά τη στήριξη της τεχνικής βοήθειας που παρέχεται από την υπηρεσία στήριξης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Ως εκ τούτου, η Ετήσια Επισκόπηση της Ανάπτυξης συνοδεύεται από πρόταση χρηματοδότησης για την παροχή τεχνικής βοήθειας στα κράτη μέλη, η οποία μπορεί να διατεθεί μετά από αίτηση του κράτους μέλους.

Περισσότερες πληροφορίες μπορούν να αναζητηθούν στον παρακάτω σύνδεσμο:

 

  1. Επισκόπηση Ιστορικού για την Ανάπτυξη στην ΕΕ

11

Το έτος 2015, η Επιτροπή παρουσίασε φιλόδοξες πρωτοβουλίες για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τη στήριξη της ανάπτυξης, την προώθηση της οικονομικής σύγκλισης και την ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη έχει πλέον τεθεί σε εφαρμογή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν σε χρόνο ρεκόρ το κανονιστικό πλαίσιο για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων με στόχο τη χρηματοδότηση νέων, πρόσθετων επενδυτικών έργων τα οποία δεν θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν διαφορετικά.

Η Επιτροπή έχει υποβάλει φιλόδοξες προτάσεις για την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης της Ευρώπης, μεταξύ άλλων, με τον εξορθολογισμό του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, την προώθηση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Κεφαλαιαγορών, την ενίσχυση της διαφάνειας και της δημοκρατικής νομιμότητας, παράλληλα με την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της οικονομικής διακυβέρνησης. Επίσης, για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς, προωθούνται μια νέα στρατηγική για την ενιαία αγορά, ένα σχέδιο δράσης για την ψηφιακή ενιαία αγορά και μια στρατηγική – πλαίσιο για μια ανθεκτική ενεργειακή ένωση, με μακρόπνοη πολιτική που θα αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες θα πρέπει τώρα να εφαρμοστούν πλήρως προκειμένου να παράγουν συγκεκριμένα και απτά αποτελέσματα προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Για την επιτυχία τους, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να συνεργαστούν για να εξασφαλίσουν μια τολμηρή και αποφασιστική πολιτική απάντηση με ισχυρή συμμετοχή. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί με την ενεργό συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των Εθνικών Νομοθετικών Αρχών, καθώς και των Κοινωνικών Εταίρων, των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών και της Κοινωνίας των Πολιτών.

 

12

Πληροφορίες – Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

 

Μπορείτε να διαβάσετε όλες τις προηγούμενες εκδόσεις Newsletter του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Europe Direct E.B.E.A. πατώντας εδώ 

13

Ο ενεργός ρόλος των πολιτών στην διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών

 

14

Έκτακτη Ανάγκη; Καλέστε δωρεάν όλο το 24ωρο απ’ όλα τα τηλέφωνα σε όλη την ΕΕ

 

15

Διαρκής Ενημέρωση για τα Δικαιώματα των πολιτών

16

Η Αναπτυξιακή Βοήθεια της ΕΕ στον Κόσμο